Evlilik dışı ilişkilerden doğan çocukların haklarının korunması ve biyolojik babaları ile aralarında soybağının kurulması, Türk aile hukukunun en hassas konularından biridir. Bu hukuki bağı kurmanın…
Evlilik dışı ilişkilerden doğan çocukların haklarının korunması ve biyolojik babaları ile aralarında soybağının kurulması, Türk aile hukukunun en hassas konularından biridir. Bu hukuki bağı kurmanın temel yolu ise babalık davası açmaktır.
Bu rehberimizde, babalık davası dilekçesi hazırlarken dikkat etmeniz gereken kritik usul kurallarını inceleyecek; somut durumlara göre (babanın vefatı, ergin çocuğun davası, annenin davası) özelleştirilmiş 3 farklı babalık davası dilekçesi örneğini sizlerle paylaşacağız.
Babalık Davası Nedir ve Hukuki Dayanağı Nedir?
Babalık davası, evlilik dışında dünyaya gelen çocuk ile biyolojik babası arasında soybağının mahkeme kararı (hâkim hükmü) ile kurulmasını sağlayan bir aile hukuku davasıdır. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 301. maddesinde düzenlenen bu dava, kamu düzenini ilgilendirir ve çocuğun soyadı, velayeti, nafakası ile en önemlisi mirasçılık hakkı gibi hayati haklarının tesis edilmesini sağlar.
Biyolojik babanın çocuğu kendi rızasıyla nüfus müdürlüğüne veya notere başvurarak "tanıması" mümkündür. Ancak babanın tanımaktan kaçındığı durumlarda, soybağının kurulması yalnızca mahkeme kanalıyla, yani babalık davasıyla gerçekleştirilebilir.
Babalık Davasında Taraflar Kimlerdir?
Kanun koyucu, babalık davası açma hakkını yalnızca belirli kişilere tanımıştır. TMK m. 301 uyarınca davayı açabilecek ve davanın yöneltileceği taraflar şu şekildedir:
- Davacı Taraf (Anne veya Çocuk): Davayı annenin kendisi açabileceği gibi, çocuk da bizzat açabilir. Çocuk henüz ergin değilse (18 yaşından küçükse), çocuk adına davanın yürütülebilmesi için mahkemece bir temsil kayyımı atanması gerekir.
- Davalı Taraf (Baba veya Mirasçıları): Dava öncelikle biyolojik babaya karşı açılır. Babanın vefat etmiş olması durumunda ise dava hakkı düşmez; bu kez dava, babanın yasal mirasçılarına (kardeşleri, ebeveynleri veya diğer varisleri) karşı yöneltilir.
Hak Düşürücü Süreler ve Zamanaşımı
Babalık davasında süreler hak düşürücü niteliktedir ve mahkemece resen (kendiliğinden) dikkate alınır. Bu sürelerin kaçırılması durumunda davanın usulden reddi kaçınılmazdır:
- Annenin Dava Açma Süresi: Doğumdan itibaren 1 yıldır.
- Çocuğun Dava Açma Süresi: Çocuk adına dava açmak üzere bir kayyım atandıysa, vasiyet veya kayyım kararının tebliğinden itibaren 1 yıldır. Çocuğa hiç kayyım atanmadıysa, çocuk ergin (18 yaşını doldurduktan) olduktan sonra 1 yıl içinde davasını bizzat açabilir.
- Gecikmeyi Haklı Kılan Sebepler: Eğer davacının elinde olmayan ağır bir hastalık, babanın kimliğinin bilinmemesi veya adli tıp raporunun gecikmesi gibi haklı bir sebep varsa, bu engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren 1 ay içinde dava açılabilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?
Babalık davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile Mahkemesi'nin bulunmadığı yerlerde ise bu dava Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (Aile Mahkemesi sıfatıyla) açılır.
Yetkili mahkeme ise davanın açıldığı tarihte davacının (anne veya çocuğun) ya da davalının (babanın veya mirasçılarının) yerleşim yeri (ikametgâh) mahkemesidir.
Somut Olaylara Göre Babalık Davası Dilekçe Örnekleri
Aşağıdaki dilekçe taslakları farklı hukuki senaryolara göre kurgulanmıştır. Dilekçelerin parantez içindeki mavi ve köşeli parantezli kısımları kendi durumunuza göre doldurmanız gerekmektedir.
Dilekçe Örneği 1: Babanın Vefat Etmesi Halinde Mirasçılara Karşı Açılan Babalık Davası
Biyolojik babanın vefatı halinde miras hakkından yararlanmak isteyen çocuk veya anne, davayı müteveffanın yasal varislerine (örn. amca, hala veya varsa diğer resmi çocukları) karşı yöneltmek zorundadır.
..................... NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE
DAVACILAR : 1- [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
2- [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad, Baro Sicil No, Adres, UETS No]
(Avukatınız var ise bu kısmı doldurunuz)
DAVALILAR : [Müteveffa Babanın Mirasçılarının Adı Soyadı, T.C. No ve Adresleri]
KONU : Müteveffa [Babanın Adı]'nın müvekkil davacıların babası olduğunun tespiti (Babalık Hükmü Kurulması) talebimizdir.
AÇIKLAMALAR :
1- Müvekkillerin biyolojik babası olan [Babanın Adı], .../.../... tarihinde vefat etmiştir. Müvekkiller, vefat sonrasında veraset ilamı (mirasçılık belgesi) almak amacıyla notere başvurduklarında, ebeveynleri arasında resmi nikah bulunmaması sebebiyle soybağının kurulmadığını ve yasal mirasçı olarak görünmediklerini öğrenmişlerdir.
2- Müvekkillerin annesi [Annenin Adı] ile müteveffa [Babanın Adı], evlilik vaadiyle yaklaşık [Süre] yıl boyunca fiilen karı koca gibi birlikte yaşamışlardır. Bu birliktelikten davacı müvekkiller ortak çocuk olarak dünyaya gelmiştir. Ancak resmi nikah işlemi müteveffanın sağlığında ihmal edilmiş ve vefatıyla birlikte müvekkiller hukuki olarak mağdur olmuştur.
3- Müteveffanın resmi nikahlı eşi veya başka bir çocuğu bulunmadığından, yasal varis olarak davalı kardeşleri görünmektedir. Müvekkiller ile müteveffa arasındaki genetik bağın tespiti amacıyla mahkemeniz kanalıyla fethi kabir (mezar açılması) işlemi de dahil olmak üzere gerekli DNA incelemelerinin yapılmasını ve soybağının kurulmasını talep etme zorunluluğumuz doğmuştur.
HUKUKİ DELİLLER : Nüfus kayıtları, DNA testi (Adli Tıp Kurumu Raporu), tanık beyanları, tarafların bir arada aile gibi yaşadıklarını gösterir her türlü belge, fotoğraf ve yazışma ile sair yasal deliller.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK m. 301, 302, 303, 304 ve ilgili mevzuat.
NETİCE-İ TALEP : Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; müteveffa [Babanın Adı]'nın müvekkil davacıların babası olduğunun tespitine, soybağının kurulmasına ve bu durumun nüfus kütüğüne tesciline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla vekil edenler adına arz ve talep ederiz. [Tarih]
Davacılar Vekili Av.
[Ad Soyad]
[İmza]
Dilekçe Örneği 2: Ergin (Reşit) Çocuk Tarafından Bizzat Açılan Babalık Davası
18 yaşını dolduran çocuk, annesinin onayına veya bir kayyıma ihtiyaç duymaksızın biyolojik babasına karşı doğrudan soybağının kurulması davası açabilir.
..................... NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE
DAVACI : [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad, Baro Sicil No, Adres, UETS No]
DAVALI : [Biyolojik Babanın Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres]
KONU : Ergin çocuk tarafından açılan soybağının tespiti (Babalık Davası) talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1- Davacı müvekkil, annesi [Annenin Adı] ile davalı [Babanın Adı] arasındaki evlilik dışı ilişkiden dünyaya gelmiştir. Davalı baba, müvekkili biyolojik olarak çocuğu kabul etmesine karşın, soybağının nüfusta kurulması (tanıma) işlemlerini gerçekleştirmekten sürekli olarak kaçınmıştır. Bu sebeple müvekkil, annesinin hanesine ve soyadı ile kaydedilmiştir.
2- Müvekkil davacı, .../.../... tarihinde 18 yaşını doldurarak ergin olmuştur. Biyolojik babası ile arasındaki hukuki bağı tesis etmek ve anayasal hakkı olan soybağını kurmak amacıyla, yasal süresi içinde işbu davayı bizzat ikame etmiştir. TMK m. 301/3 gereğince davanın Cumhuriyet Savcılığına ve Hazineye ihbar edilmesini talep ederiz.
HUKUKİ DELİLLER : Doğum raporları, nüfus kayıtları, DNA testi (Adli Tıp incelemesi), tanık beyanları ve ikame edilebilir diğer deliller.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK m. 301 ve devamı maddeleri, HMK ve ilgili mevzuat.
NETİCE-İ TALEP : Davamızın kabulü ile davalının, müvekkil [Davacının Adı]'nın babası olduğunun tespitine ve nüfusa tesciline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla vekil eden adına talep ederiz. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]
Dilekçe Örneği 3: Anne Tarafından Açılan Babalık Davası
Anne, çocuğun velayeti kendisinde olsa dahi, çocuğun menfaatleri ile kendi menfaatleri arasında çatışma ihtimaline karşı davayı süresi içinde açarak hukuki süreci başlatabilir.
..................... NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE
DAVACI : [Annenin Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad, Baro Sicil No, Adres, UETS No]
DAVALI : [Biyolojik Babanın Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres]
KONU : Çocuk ile davalı baba arasında soybağının kurulması (Babalık Hükmü verilmesi) talebimizdir.
AÇIKLAMALAR :
1- Müvekkil davacı ile davalı arasındaki evlilik dışı birliktelik sonucunda .../.../... doğumlu müşterek çocuk [Çocuğun Adı] dünyaya gelmiştir. Davalı, çocuğun kendisinden olduğunu bilmesine rağmen tanımaktan imtina etmiş; bu sebeple çocuk müvekkil annenin nüfus hanesine kaydedilmiştir.
2- Annenin dava hakkı doğumdan itibaren 1 yıldır. Davamız yasal süresi içinde açılmıştır. Küçüğün haklarının korunması amacıyla TMK m. 426/2 uyarınca çocuğa bir temsil kayyımı atanması için ilgili Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ihbarda bulunulmasını ve davanın Cumhuriyet Savcılığı ile Hazineye ihbar edilmesini talep ederiz.
HUKUKİ DELİLLER : Hastane doğum kayıtları, DNA testi, tanıklar, tarafların mesajlaşma kayıtları ve sosyal medya yazışmaları.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK m. 301, 303, 426 ve ilgili mevzuat.
NETİCE-İ TALEP : Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile küçük [Çocuğun Adı]'nın babasının davalı olduğunun tespitine, nüfus kütüğüne tesciline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. [Tarih]
Davacı Vekili Av.
[Ad Soyad]
[İmza]
Babalık Davası Açarken Dikkat Edilmesi Gereken Usul Kuralları
Babalık davaları, Türk hukuk sisteminde en sıkı şekil şartlarına tabi davalardandır. Yapılacak en ufak bir usul hatası, davanın reddedilmesine ve hak düşürücü sürelerin dolması nedeniyle davanın bir daha açılamamasına neden olabilir:
- DNA Testinin Önemi: Hukukumuzda babalık davasının can damarı Adli Tıp Kurumu tarafından yapılan DNA testidir. Taraflar DNA testi için numune (kan/tükürük) vermekten kaçınamazlar. Davalının testi reddetmesi durumunda hâkim, zor kullanılarak testin yapılmasını emreder.
- Gider Avansı ve Harçlar: Dava açılırken mahkeme veznesine yatırılması gereken başvuru harcı ve adli tıp DNA testi gibi masrafları içeren gider avansı eksiksiz ödenmelidir. Ödemenin yapılmaması davanın reddi sebebidir.
- Çocuğa Kayyım Atanması: Küçük çocuk adına anne dava açtığında, çocuk ile annenin menfaati çelişebileceğinden mahkeme, çocuğa bağımsız bir temsil kayyımı atar. Dava bu kayyım huzurunda yürütülür.
- İhbar Yükümlülüğü: Babalık davası açıldığında mahkemece resen davanın Cumhuriyet Savcılığına ve Hazineye ihbar edilmesi zorunludur.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
Babalık davası ne kadar sürer?
Babalık davaları ortalama 6 ay ile 1.5 yıl arasında sürmektedir. Bu süreyi en çok etkileyen unsur, Adli Tıp Kurumu'ndan gelecek DNA raporunun süresidir.
Baba DNA testi yaptırmak istemezse ne olur?
Hâkim kararına rağmen davalı baba DNA testi için kan veya doku örneği vermekten kaçınırsa, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca hâkim, bu durumun davalının aleyhine sonuç doğuracağına hükmedebilir ve babalığı karine olarak kabul edebilir.
Babalık davası ile birlikte nafaka talep edilebilir mi?
Evet. Davacı anne, babalık davası ile birlikte çocuk için iştirak nafakası ve kendisi için doğum/gebelik giderlerini kapsayan maddi tazminat (TMK m. 304) talep edebilir.
Sonuç
Babalık davası, bir çocuğun hayatı boyunca sahip olacağı soyadı, miras hakkı ve nafaka gibi temel hakların belirlendiği, geri dönüşü olmayan ciddi bir süreçtir. Sürelerin kaçırılmaması ve delillerin doğru sunulması için davanın başından sonuna kadar alanında uzman bir aile hukuku avukatı ile çalışılması önemle tavsiye edilir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar