Güvence Hesabı: Kapsamı, Başvuru Şartları, Teminat ve Rücu Süreci

Trafik kazası veya zorunlu sigortalara tabi diğer riziko durumlarında, kazaya karışan aracın sigortasının bulunmaması, kazayı yapanın kaçması veya sigorta şirketinin iflas etmesi gibi nedenlerle…

Trafik kazası veya zorunlu sigortalara tabi diğer riziko durumlarında, kazaya karışan aracın sigortasının bulunmaması, kazayı yapanın kaçması veya sigorta şirketinin iflas etmesi gibi nedenlerle mağduriyetlerin yaşanmasını önlemek amacıyla Güvence Hesabı kurulmuştur.

Güvence Hesabı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi ve Güvence Hesabı Yönetmeliği çerçevesinde faaliyet gösteren, sigortasızlık nedeniyle teminatsız kalan mağdurların bedensel zararlarını karşılayan kanuni bir sosyal güvence mekanizmasıdır.

Güvence Hesabı Hangi Durumlarda Zararı Karşılar?

Güvence Hesabı'na başvuru yapılabilecek haller Sigortacılık Kanunu m. 14 uyarınca sınırlı olarak (tahdidi) sayılmıştır:

GÜVENCE HESABI BAŞVURU HALLERİ

[Plakası / Sürücüsü] [Zorunlu Sigortası] [Çalınmış / Gasp] [Sigorta Şirketi]

Bilinmeyen Araç Bulunmayan Araç Edilmiş Araç İflas / Ruhsat İptali

(Kaçan Sürücü) (Sigortasız) (İşleten Sorumsuz) (Maddi Hasar da Dahil)

• Plakası / Sürücüsü Tespiti Mümkün Olmayan Araçlar: Kazaya sebebiyet verip olay yerinden kaçan araçların yol açtığı sakatlık ve ölüm hallerinde.
• Zorunlu Trafik Sigortası Bulunmayan Araçlar: Kazanın meydana geldiği tarihte geçerli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) yaptırılmamış araçların neden olduğu sakatlık ve ölüm hallerinde.
• Çalınmış veya Gasp Edilmiş Araçlar: Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulamadığı durumlarda zarar gören üçüncü kişilerin sakatlık ve ölüm hallerinde.
• Sigorta Şirketinin İflası veya Ruhsatının İptal Edilmesi: Sigorta şirketinin mali bünye zaafiyeti nedeniyle tüm branşlarda ruhsatının iptal edilmesi veya iflası halinde.

(Sadece bu durumda bedensel zararlara ek olarak araç ve eşyadaki maddi hasarlar da Güvence Hesabı kapsamındadır).

• Eksik Teminatlı Poliçeler: Zorunlu sigorta limitleri ile poliçedeki limitler arasındaki fark kadar zararlarda.

Güvence Hesabı Hangi Zararları Karşılar? (Teminat Kapsamı)

Kural olarak Güvence Hesabı yalnızca bedensel zararları (şahıs zararlarını) tazmin eder:

• Sakatlık (Maluliyet) Tazminatı: Kaza nedeniyle organ/işlev kaybına uğrayan işçinin veya bireyin sakatlık oranına göre hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatı.
• Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kazada ölen kişinin geride kalan yakınlarına (eş, çocuk, anne, baba) ödenen tazminat.

Önemli Kural (Maddi Hasarlar): Kazayı yapan aracın sigortasız olması veya kaçması halinde Güvence Hesabı araçtaki kaporta/değer kaybı gibi maddi hasarları ödemez. Maddi hasarlar yalnızca sigorta şirketinin iflası/ruhsat iptali durumunda ödenir.

Güvence Hesabı Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler

Zamanaşımı Süreleri

Hak sahipleri, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendikleri tarihten itibaren 2 yıl ve her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde Güvence Hesabı’na başvurmalıdır. Eylem aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı süreleri (8-15 yıl) uygulanır.

Başvuru Belgeleri

Zarar Türü

İstenen Temel Belgeler

Sakatlık (Maluliyet) Halinde

• Resmi Tasdikli Kaza Tespit Tutanağı

• Tam Teşekküllü Hastaneden Alınan Erişkinler İçin Engellilik Raporu(Maluliyet Oranı)

• Sürücü Belgesi ve Kimlik Fotokopisi

• Gelir Durumunu Gösterir Belge

Ölüm (Destekten Yoksun Kalma) Halinde

• Kaza Tespit Tutanağı ve Otopsi / Ölüm Raporu

• Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği ve Veraset İlamı

• Ölenin Gelir Durumunu Gösterir Belge

• SGK'dan Gelir Bağlanıp Bağlanmadığını Gösterir Evrak

Güvence Hesabı Rücu Davaları ve İcra Takibi

Güvence Hesabı, mağdura veya hak sahiplerine tazminat ödemesini yaptıktan sonra, ödediği tutarı kazaya sebebiyet veren haksız tarafa rücu eder (geri ister):

• Rücu Edilecek Kişiler: Sigortasız araç maliki/işleteni, ehliyetsiz veya alkollü sürücüler, kaçan ve sonradan tespiti yapılan araç sürücüleri.
• İcra Takibi ve Dava: Güvence Hesabı, ödediği tutarı faiz ve masraflarıyla birlikte ilamsız icra takibi veya Asliye Ticaret Mahkemesinde açacağı rücu davası yoluyla sigortasız araç sahibinden tahsil eder.

Güvence Hesabı Mağdura Ödeme Yapar ➔ Zorunlu Sigortasız Araç Sahibine / Kusurlu Sürücüye İcra Takibi Başlatır

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Güvence Hesabı kararına itiraz etmek, eksik ödenen tazminatı tamamlatmak veya rücu davaları için başvurulacak yargı mercii:

• Görevli Mahkeme: Türk Ticaret Kanunu m. 1483 uyarınca zorunlu sorumluluk sigortası kaynaklı uyuşmazlıklar ticari dava sayıldığından Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.
• Alternatif Yol: Hak sahipleri, dava açmadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde de başvuru yapabilirler.

Sıkça Sorulan Sorular

Güvence Hesabı manevi tazminat öder mi?

Hayır. Güvence Hesabı mevzuatı gereği manevi tazminat talepleri teminat kapsamı dışındadır. Manevi tazminat yalnızca kazaya sebep olan sürücü ve araç sahibinden talep edilebilir.

Kendi sigortasız aracımda yolcu iken yaralandım, Güvence Hesabı ödeme yapar mı?

Sigortasız aracın sürücüsü kendi kusuruyla yaralanmışsa Güvence Hesabı'ndan yararlanamaz. Ancak sigortasız araçta yolcu konumunda olan kişiler bedensel zararları için Güvence Hesabı'na başvurabilirler.

Hukuki Desteğin Önemi

Güvence Hesabı başvuruları; maluliyet oranlarının tespiti, aktüeryal tazminat hesaplamaları ve Sigorta Tahkim/Ticaret Mahkemesi süreçleri açısından teknik uzmanlık gerektirir. Eksik evrak sunumu veya yanlış hesaplama nedeniyle hak kaybına uğramamak için sürecin bir sigorta ve tazminat hukuku avukatı vasıtasıyla yürütülmesi tavsiye edilir.