Güveni Kötüye Kullanma Suçu Şikâyet Dilekçesi Rehberi ve Örneği (TCK m. 155)

Başka bir kişiye zilyetliği (zamanlı kullanımı, muhafazası veya bakımı) devredilen malın, teslim amacı dışında şahsi çıkarlar doğrultusunda satılması, kullanılması, devredilmesi veya iade edilmemesi…

Başka bir kişiye zilyetliği (zamanlı kullanımı, muhafazası veya bakımı) devredilen malın, teslim amacı dışında şahsi çıkarlar doğrultusunda satılması, kullanılması, devredilmesi veya iade edilmemesi halinde güveni kötüye kullanma (emniyeti suistimal) suçu oluşur.

Bu rehberde; basit ve nitelikli güveni kötüye kullanma suçunun farkları, şikâyet süreleri, uzlaştırma prosedürü ve kullanabileceğiniz güncel güveni kötüye kullanma şikâyet dilekçesi örnekleri yer almaktadır.

Güveni Kötüye Kullanma Suçu Nedir? (TCK m. 155)

• Basit Güveni Kötüye Kullanma (TCK m. 155/1): Başkasına ait olup da muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunulması veya bu devir olgusunun inkar edilmesidir.
• Nitelikli Güveni Kötüye Kullanma (TCK m. 155/2): Suçun; meslek, sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak ya da tacir, şirket yöneticisi veya vesayet altındaki kişinin mallarını yönetme yetkisine sahip kimseler tarafından işlenmesidir.

Şikâyet Süresi, Görevli Mahkeme ve Uzlaştırma

Süreç takibinde hak kaybına uğramamak adına şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Şikâyet Süresi:
• Basit Halde (TCK m. 155/1): Suç şikâyete tabidir. Fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunulmalıdır.
• Nitelikli Halde (TCK m. 155/2): Soruşturma re'sen (kendiliğinden) yürütülür, 6 aylık şikâyet süresi yoktur. 8 yıllık dava zamanaşımı süresince her zaman suç duyurusunda bulunulabilir.
• Uzlaştırma Kurumu: Basit güveni kötüye kullanma suçu (TCK m. 155/1) CMK m. 253 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Nitelikli hali (TCK m. 155/2) ise uzlaştırma kapsamında değildir.
• Görevli Mahkeme: Yargılamayı yapmaya Asliye Ceza Mahkemesi görevlidir.

Güveni Kötüye Kullanma Şikâyet Dilekçesi Örnekleri

ÖRNEK 1: Hizmet / İş İlişkisi Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Dilekçesi

…… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA

MÜŞTEKİ: Adı-Soyadı / Şirket Unvanı, T.C. / VK No, Adres

VEKİLİ: Av. Adı-Soyadı, Baro Sicil No, Adres, UETS No

(Avukatınız varsa doldurunuz)

ŞÜPHELİ: Adı-Soyadı, T.C. Kimlik No (Biliniyorsa), Adres

SUÇ: Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçu (TCK m. 155/2).

SUÇ TARİHİ: …/…/20…

AÇIKLAMALAR:

• Şüpheli, müvekkil şirket bünyesinde pazarlama/teslimat personeli (veya şoför) olarak çalışmaktadır. Görevi gereği müvekkil şirkete ait ürünleri müşterilere teslim etmek ve tahsil ettiği satış bedellerini şirket kasasına teslim etmekle yükümlüdür.
• …/…/20… tarihinde yapılan stok ve kasa kontrollerinde; şüpheliye teslim edilen …… TL değerindeki ürünlerin müşterilere teslim edildiği görünmesine rağmen, tahsil edilen ürün bedellerinin şirket hesabına yatırılmadığı ve şüphelinin bu tutarı kendi zimmetine/şahsi kullanımına geçirdiği tespit edilmiştir.
• Şüpheli, tarafına duyulan güveni ve hizmet ilişkisinin sağladığı kolaylığı kötüye kullanarak müvekkil şirketi zarara uğratmıştır. Şüphelinin cezalandırılması amacıyla soruşturma başlatılması zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ NEDENLER: TCK m. 155/2 ve CMK ilgili maddeleri.

HUKUKİ DELİLLER: İş sözleşmesi, zimmet ve teslim tutanakları, fatura/irsaliye suretleri, banka ve muhasebe kayıtları, mesajlaşma dökümleri ve tanık beyanları.

NETİCE-İ TALEP: Açıklanan gerekçelerle; şüpheli hakkında gerekli soruşturmanın yapılarak Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma (TCK m. 155/2) suçundan kamu davası açılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. (Tarih: …/…/20…)

Müşteki / Vekili

(İmza)

ÖRNEK 2: Meslek / Bireysel Zilyetlik Devri Nedeniyle Şikâyet Dilekçesi

…… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA

MÜŞTEKİ: Adı-Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres

VEKİLİ: Av. Adı-Soyadı, Baro Sicil No, Adres

ŞÜPHELİ: Adı-Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres

SUÇ: Meslek Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma (TCK m. 155/2) veya TCK m. 155/1.

SUÇ TARİHİ: …/…/20…

AÇIKLAMALAR:

• Şahsım/Müvekkil, mülkiyeti kendisine ait olan ……… markalı menkul malı/eşyayı, bakım/onarım yaptırmak üzere şüpheliye teslim etmiştir.
• İade süresi geçmesine rağmen şüpheli çeşitli bahanelerle eşyayı teslim etmekten kaçınmış, yapılan araştırmalarda söz konusu malı şahsi işlerinde kullandığı/üçüncü şahıslara sattığı öğrenilmiştir.
• Kendisine geçici olarak ve belirli bir amaç için teslim edilen mal üzerinde malik gibi tasarrufta bulunan şüpheli hakkında cezai işlem yapılması gerekmektedir.

NETİCE-İ TALEP: Şüpheli hakkında soruşturma yürütülerek eylemine uyan TCK m. 155 hükümleri uyarınca cezalandırılması için kamu davası açılmasını arz ve talep ederim. (Tarih: …/…/20…)

Müşteki / Vekili

(İmza)

Dilekçe Verilirken Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Noktalar

• Malın Mülkiyeti ve Teslim Amacı Açıklanmalıdır: Malın şüpheliye rıza ile ama geçici/belirli bir amaçla verildiği (emanet, tamir, taşıma, kiralama vb.) somut belgelerle (teslim fişi, sözleşme, mesajlaşmalar) kanıtlanmalıdır.
• Hukuki Uyuşmazlık Ayrımı: Sadece borcun ödenmemesi veya sözleşmeye uyulmaması durumu özel hukuk uyuşmazlığıdır (Hukuk Mahkemelerinin konusudur). Suçun oluşması için kişinin mal üzerinde kendi malı gibi tasarrufta bulunması veya devri inkar etmesi şarttır.
• Hukuka Uygun Deliller: Dilekçe ekine sunulacak fatura, WP mesajları, banka dekontları, irsaliye ve tanık beyanları hukuka uygun yollardan elde edilmiş olmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Şikâyet nereye yapılır?

Şikâyet dilekçesi, suçun işlendiği yerdeki veya şüphelinin/mağdurun bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk kuvvetlerine (emniyet/jandarma) verilebilir.

Kiralanan aracın veya eşyanın iade edilmemesi bu suçu oluşturur mu?

Evet. Kiralama sözleşmesiyle zilyetliği devredilen aracın veya iş makinesinin süresi bittiği halde geri verilmemesi veya satılması güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur.

Şikâyetten vazgeçilirse dava düşer me?

Basit güveni kötüye kullanma suçunda (TCK m. 155/1) şikâyetten vazgeçilirse dava düşer. Ancak meslek, ticaret veya hizmet nedeniyle işlenen nitelikli halinde (TCK m. 155/2) şikâyetten vazgeçilse dahi kamu davası devam eder.

Hukuki Desteğin Önemi

Güveni kötüye kullanma vakalarında olayın "hukuki uyuşmazlık" denilerek takipsizlik (KYOK) ile sonuçlanmaması için suç unsurlarının doğru kurgulanması son derece önemlidir. Hak kaybı yaşamamak ve adli süreci etkin yürütmek adına uzman bir ceza avukatı ile çalışılması tavsiye edilir.