İsim ve Soyadı Değiştirme Dilekçe Örneği ve Hukuki Süreç Rehberi

Bireyin kimliğinin en önemli unsuru olan ad ve soyad, kural olarak hayat boyu sabit kalır. Ancak kanun koyucu, kişinin hayatını zorlaştıran, toplum içinde küçük düşmesine neden olan veya günlük…

Bireyin kimliğinin en önemli unsuru olan ad ve soyad, kural olarak hayat boyu sabit kalır. Ancak kanun koyucu, kişinin hayatını zorlaştıran, toplum içinde küçük düşmesine neden olan veya günlük yaşamında uyum sorunları yaratan ad ve soyadlar için istisnai bir hak tanımıştır. Haklı nedenlerin varlığı halinde, adli yargıda açılacak bir dava ile veya belirli şartlar dahilinde idari yolla isim ve soyadı değişikliği talep edilebilir.

Bu rehberimizde, isim ve soyadı değiştirme talebinde bulunurken dikkat etmeniz gereken usul kurallarına değinecek; mahkeme ve nüfus müdürlüklerine sunulmak üzere hazırlanmış 2 farklı isim değiştirme dilekçesi örneğini sizlerle paylaşacağız.

İsim ve Soyadı Değişikliği Hangi Yollarla Yapılır?

Hukukumuzda isim ve soyadı değişikliği temel olarak iki farklı prosedürle gerçekleştirilebilir:

1. Mahkeme Yoluyla İsim Değişikliği (Asliye Hukuk Mahkemesi)

Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 27. maddesi uyarınca, adın değiştirilmesi ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Bu kapsamda açılacak dava, çekişmesiz yargı işi olup hasım (davalı) olarak ilgili İl/İlçe Nüfus Müdürlüğü gösterilir.

2. İdari Yolla Nüfus Müdürlüğüne Başvuru (Yazım ve İmla Hataları)

5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu kapsamında, mahkemeye gitmeksizin yalnızca ad ve soyaddaki bariz yazım hatalarının, imla eksikliklerinin veya toplum içinde gülünç/uygunsuz karşılanan harf eksikliklerinin düzeltilmesi için doğrudan İl/İlçe Nüfus Müdürlüğüne dilekçe ile başvurulabilir.

İsim Değişikliği Davasında "Haklı Sebep" Sayılan Haller Nelerdir?

TMK m. 27 hükmünde "haklı sebep" kavramı açıkça tanımlanmamış, bu takdir yetkisi Yargıtay kararları ışığında mahkeme hâkimine bırakılmıştır. Uygulamada en sık kabul gören haklı sebepler şunlardır:

• Toplumsal Yaşamda Farklı Bir İsimle Tanınmak: Kişinin kimliğinde yazılı isimden farklı bir isimle sosyal çevresinde, iş hayatında veya ailesinde tanınması ve çağrılması en yaygın kabul gören hukuki gerekçedir.
• Gülünç, Alay Konusu veya Uygunsuz Olması: Adın veya soyadının telaffuzunun zor olması, toplumda kötü bir anlam çağrıştırması, hayvan ismi olması veya alay konusu yapılması haklı sebep teşkil eder.
• Kimliğe Duyulan Aidiyet Eksikliği: İsmin, kişinin dini, milli veya manevi değerleriyle, aile yapısıyla örtüşmemesi ve kişide travmatik veya psikolojik bir rahatsızlık yaratması durumu.
• Suç Örgütleri veya Kötü Şöhretli Kişilerle Özdeşleşme: Taşınan isim ya da soyadın, toplumda nefret uyandıran veya suç işlemiş tanınan kişilerle özdeşleşerek kişiyi mağdur etmesi.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

• Görevli Mahkeme: İsim ve soyadı değiştirme davalarında görevli mahkeme kesin olarak Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.
• Yetkili Mahkeme: Davacının yerleşim yeri (ikametgâh) mahkemesidir. Yani davanızı, nüfusa kayıtlı olduğunuz ilde değil, fiilen oturduğunuz yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde açabilirsiniz.

İsim ve Soyadı Değiştirme Dilekçe Örnekleri

Aşağıda yer alan dilekçe taslakları hukuki durumunuza göre uyarlanmalıdır. Dilekçe içindeki köşeli parantezli alanları kendi nüfus ve adres bilgileriniz doğrultusunda doldurmanız gerekmektedir.

Dilekçe Örneği 1: Haklı Gerekçelerle Mahkemeye Sunulacak Asliye Hukuk Dilekçesi

Soyadının veya isminin gülünç olması, alay konusu yapılması ya da kişinin ruhsal yapısını olumsuz etkilemesi durumunda Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben yazılacak dilekçe taslağıdır:

..................... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

DAVACI : [Ad Soyad, T.C. Kimlik Numarası, Adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad, Baro Sicil Numarası, Adres, UETS Numarası]

(Varsa avukatınızın bilgileri yazılmalıdır)

DAVALI : [İlgili İl/İlçe] Nüfus Müdürlüğü

KONU : Haklı gerekçeler doğrultusunda isim/soyadı değişikliği ve nüfus kaydının düzeltilmesi talebimizdir.

AÇIKLAMALAR :

1- Müvekkilim [Ad Soyad], [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy] nüfusuna kayıtlı olup; Nüfus Kütüğünde Cilt No: [..], Aile Sıra No: [..], Sıra No: [..] hanesinde kayıtlı bulunmaktadır.

2- Müvekkilin nüfus kaydında yer alan mevcut soyadı "[Mevcut Soyadı]"dır. Ancak bu soyadı, bir hayvan ismi / genel ahlaka aykırı / gülünç bir kelime olması sebebiyle müvekkilin sosyal ve iş hayatında ciddi sıkıntılar yaşamasına sebep olmaktadır. Müvekkil, sosyal çevresinde soyadı sorulduğunda derin bir utanç ve huzursuzluk duymakta, bu durum psikolojik ve manevi dünyasını olumsuz etkilemektedir.

3- Toplumsal ilişkilerde hitap unsuru olan soyadının aile onurunu ve bireyin saygınlığını zedelememesi esastır. Müvekkil, resmi kurumlarda, iş başvurularında ve günlük hayatta bu soyadını kullanırken sürekli olarak alay konusu olmakta ve haksız önyargılara maruz kalmaktadır.

4- Açıklanan nedenlerle, müvekkilin mevcut soyadının Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 36 ve Türk Medeni Kanunu m. 27 hükümleri uyarınca "[Talep Edilen Yeni Soyadı]" olarak değiştirilmesi ve nüfus kaydına tescil edilmesi amacıyla mahkemenize başvurma zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ DELİLLER : Nüfus aile kayıt tablosu, tanık beyanları (sosyal çevre ve iş hayatından şahitler), psikolojik/manevi durumu destekleyen sair belgeler ve her türlü hukuki delil.

HUKUKİ SEBEPLER : TMK m. 27, 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 36, HMK ve ilgili mevzuat.

NETİCE-İ TALEP : Yukarıda açıklanan ve mahkemenizce re'sen dikkate alınacak haklı nedenlerle; davamızın kabulü ile müvekkil [Ad Soyad]'ın nüfus kaydında "[Mevcut Soyadı]" olarak yazılı olan soyadının "[Yeni Soyadı]" olarak değiştirilmesine ve bu değişikliğin nüfus kütüğüne tesciline karar verilmesini müvekkil adına saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih]

Davacı Vekili Av.

[Ad Soyad]

[İmza]

Dilekçe Örneği 2: Nüfus Müdürlüğüne Sunulacak Yazım Hatası ve İmla Düzeltme Dilekçesi

Nüfus kütüğündeki harf hataları, yanlış yazılan isimler veya imla eksiklikleri nedeniyle doğrudan İlçe Nüfus Müdürlüğüne başvurulurken kullanılacak dilekçe taslağıdır:

..................... İLÇE NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜ’NE

BAŞVURU SAHİBİ : [Ad Soyad, T.C. Kimlik Numarası, Adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad, Baro Sicil Numarası, Adres, UETS Numarası]

(Varsa avukatınızın bilgileri yazılmalıdır)

KONU : Nüfus kütüğündeki bariz yazım/harf hatasının düzeltilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR :

1- Müdürlüğünüzün [İlçe] nüfus kütüğünde, Cilt No: [..], Aile Sıra No: [..], Sıra No: [..] hanesinde [T.C. Kimlik Numarası] ile kayıtlı bulunmaktayım.

2- Nüfus kütüğüne tescil işlemleri esnasında adım sehven "[Kütükteki Yanlış Yazım]" olarak kaydedilmiştir. Ancak gerçek ismim "[Gerçek İsim]" olup, ailemde, sosyal yaşantımda ve eğitim hayatımda her zaman bu isimle tanınmakta ve çağrılmaktayım.

3- Resmi belgeler ile günlük yaşam arasındaki bu harf/isim uyumsuzluğu resmi işlemlerde, bankacılık faaliyetlerinde ve diploma/evrak tescil süreçlerinde karşıma hukuki engeller çıkarmaktadır. Bu hata, mahkeme sürecine gerek kalmaksızın düzeltilebilecek nitelikte maddi bir hatadır.

4- Belirtilen nedenlerle, nüfus kütüğünde hatalı yer alan ismimin "[Doğru İsim]" olarak düzeltilmesini, sisteme tescil edilmesini ve bu doğrultuda yeni kimlik belgesi düzenlenmesini talep ederim.

GEREKLİ BELGELER : Nüfus cüzdanı fotokopisi, ismin günlük hayatta doğru kullanıldığını gösteren (varsa okul belgesi, sertifika, abonelik sözleşmesi vb.) evraklar.

NETİCE-İ TALEP : Yukarıda detayları verilen yazım hatasının düzeltilerek, ismimin nüfus kütüğünde "[Doğru İsim]" olarak tescil edilmesi yönünde gerekli işlemlerin yapılmasını saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]

Başvuru Sahibi

[Adı Soyadı]

[İmza]

Dilekçe Hazırlarken ve Süreç Boyunca Dikkat Edilmesi Gerekenler

İsim ve soyadı düzeltme işlemleri şekli kurallara sıkı sıkıya bağlıdır. Haklı gerekçeleriniz olsa dahi dilekçede yapılacak usul hataları davanın doğrudan reddedilmesine yol açabilir:

• Davalının Doğru Gösterilmesi: Davalı kısmına şahıs veya başka bir kurum yazılmamalıdır. Davalı her zaman Nüfus Müdürlüğü olmalıdır.
• Delillerin ve Tanıkların Bildirilmesi: Hâkim, isminizi sosyal çevrenizde gerçekten farklı kullandığınıza veya mevcut isminizin sizde yarattığı huzursuzluğa kanaat getirmek ister. Bu nedenle dilekçede tanık (şahit) deliline dayanmak ve duruşmada bu tanıkları hazır etmek davanın başarısı için kritiktir.
• Harç ve Masrafların Ödenmesi: Dava açılırken maktu harç ve tebligat giderleri ile gider avansı tam olarak yatırılmalıdır. Eksik ödemeler usulden ret riski oluşturur.
• İlan Süreci: Mahkeme, isim değişikliği kararı vermeden önce üçüncü kişilerin haklarının zarar görmemesi adına yerel veya ulusal gazetede bu durumu ilan ettirir. Karar kesinleştikten sonra tescil için Nüfus Müdürlüğüne bildirilir.

Sonuç

Ad ve soyadı değişikliği davaları, bireyin tüm resmi ve hukuki ilişkilerini doğrudan etkilediğinden mahkemelerce titizlikle incelenir. Gerekçelerin hukuki bir dille kurgulanması, doğru delillerin toplanması ve hak kayıplarının önüne geçilmesi adına dava açılmadan önce uzman bir avukattan profesyonel hukuki destek alınması önem arz etmektedir.