Kişisel Verilerin Kaydedilmesi Suçu ve Cezası (TCK m. 135)

Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu, Türk Ceza Kanunu’nun "Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar" başlığı altında, 135. maddesinde düzenlenmiştir. Kişilerin dijital ve fiziki ortamdaki…

Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu, Türk Ceza Kanunu’nun "Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar" başlığı altında, 135. maddesinde düzenlenmiştir. Kişilerin dijital ve fiziki ortamdaki mahremiyetini güvence altına almayı amaçlayan bu düzenleme, hukuka aykırı şekilde gerçekleşen veri depolama ve kayıt eylemlerini hapis cezası yaptırımına bağlar.

Bu rehberde; kişisel veri tanımı, kaydetme fiilinin şartları, ceza miktarları, nitelikli haller, özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan farkları ve Yargıtay emsal kararları detaylıca ele alınmıştır.

Kişisel Veri Nedir ve Kaydetme Suçu Nasıl Oluşur?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve TCK m. 135 uyarınca; gerçek bir kişiyi belirlenebilir kılan her türlü bilgi kişisel veri sayılır.

Kişinin ad-soyadı, T.C. kimlik numarası, telefon numarası, ikamet adresi, e-posta bilgisi, fotoğrafı, ses kaydı, parmak izi, IP adresi ve mesleki bilgileri bu suç kapsamında korunan kişisel verilerdendir.

Suçun hukuken sübuta ermesi için şu şartlar aranır:

• Hukuka Aykırı Kaydetme: Verinin ilgili kişinin açık rızası bulunmaksızın veya kanunların izin verdiği durumlar dışında bir ortama (defter, excell tablosu, ses/video kayıt cihazı, sunucu, veri tabanı vb.) aktarılması gerekir.
• Kaydın Ortamı: Verinin fiziki (kağıt üzerine) veya dijital (bilgisayar, harici disk, bulut vb.) ortamda depolanması suçun oluşumu açısından farksızdır.

[İzinsiz / Hukuka Aykırı Fiil] ➔ [Verinin Depolanması / Kaydı] ➔ [TCK m. 135 Kapsamında Suçun Oluşumu]

Örnek Yargıtay Kararı: Bir şahsın, arkadaşına ait T.C. kimlik numarası, ad-soyad gibi bilgilerini onun izni olmaksızın bir internet sitesine üyelik amacıyla girmesi ve kaydetmesi TCK m. 135 kapsamında suç teşkil eder (Yargıtay 12. CD., 2013/2773 E., 2013/26643 K.).

Kişisel Verileri Kaydetme Suçunun Cezası Ne Kadardır?

Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kişiye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.

Hakim, ceza miktarını belirlerken kaydetme eyleminin genişliğini, veri miktarını, suçun işlendiği yeri ve zamanı ile sanığın kast derecesini göz önünde bulundurarak alt ve üst sınırlar dâhilinde sonuç cezayı takdir eder.

Kişisel Verileri Kaydetme ile Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Arasındaki Fark

Uygulamada sıklıkla karıştırılan TCK m. 134 (Özel Hayatın Gizliliğini İhlal) ile TCK m. 135 (Kişisel Verilerin Kaydedilmesi) arasındaki temel ayrım şudur:

• Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK m. 134): Kişinin herkesçe bilinmeyen, gizli yaşam alanına ilişkin ses veya görüntülerinin izinsiz çekilmesi, kaydedilmesi veya ifşa edilmesidir.
• Kişisel Verilerin Kaydedilmesi (TCK m. 135): Kişinin genel nitelikteki kişisel verilerinin (telefon, adres, kimlik bilgisi vb.) hukuka aykırı şekilde listelenmesi veya sistemlere kaydedilmesidir.

Önemli Ayrım: Mağdurun kamuya açık bir lokantada bir başkasıyla yemek yerken izinsiz fotoğrafının çekilmesi eylemi TCK m. 135 değil; TCK m. 134 kapsamındaki özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturur (Yargıtay 12. CD., 2019/973 E., 2020/218 K.).

Cezayı Artıran Nitelikli Haller (TCK m. 135/2 ve m. 137)

Suçun konusunu oluşturan verinin niteliği veya eylemi gerçekleştiren kişinin sıfatı nedeniyle verilecek ceza oranlarında artırıma gidilir:

1. Özel Nitelikli Kişisel Verilerin Kaydedilmesi (TCK m. 135/2)

Kişisel verinin; kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine, ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin olması halinde verilecek ceza yarı (1/2) oranında artırılır.

2. Kamu Görevlisinin Yetkisini Kötüye Kullanması (TCK m. 137/a)

Suçun kamu görevlisi tarafından görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi halinde (örn: doktorun veya polis memurunun yetkisiz şekilde hastaların/vatandaşların verilerini şahsi amaçla kaydetmesi) verilecek ceza yarı (1/2) oranında artırılır.

3. Meslek ve Sanatın Sağladığı Kolaylıkla İşlenmesi (TCK m. 137/b)

Suçun belirli bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde (örn: kargo kuryesinin teslimat esnasında eriştiği telefon numaralarını kişisel rehberine kaydedip rahatsız etmesi) verilecek ceza yarı (1/2) oranında artırılır.

Soruşturma, Zamanaşımı ve Mahkeme Kararları

• Şikayet Durumu: Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu şikayete tabi değildir. Şikayet süresi aranmaz, savcılıkça resen (kendiliğinden) soruşturulur. Mağdur şikayetten vazgeçse dahi kamu davası devam eder.
• Uzlaştırma Usulü: Bu suç CMK m. 253 uyarınca uzlaştırma kapsamında değildir.
• Görevli Mahkeme: Yargılamaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi'dir.
• Tutukluluk Kısıtı: 15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından üst sınırı 5 yılı aşmayan suçlarda tutuklama kararı verilemediğinden, bu suçu işleyen 15 yaş altı çocuklar hakkında tutuklama kararı verilemez.
• Zamanaşımı: Suçta dava zamanaşımı 8 yıl, kesinleşen cezanın infazı için ceza zamanaşımı 10 yıldır.

Alternatif Yaptırımlar ve Karar Türleri

• Adli Para Cezasına Çevirme: Kasten işlenen suçlarda adli para cezasına çevrilebilme sınırı 1 yıl ve altı hapis cezalarıdır. Mahkemece alt sınırdan ceza belirlenip indirimler uygulandığında hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir.
• HAGB ve Erteleme: Sanık hakkında verilen sonuç hapis cezası 2 yıl veya daha az süreli ise; şartların varlığı halinde HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) veya cezanın ertelenmesi kararı verilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Telefon görüşmesini izinsiz kaydetmek bu suça girer mi?

Kişinin bilgisi ve rızası dışında sesinin kaydedilmesi TCK m. 135 (Kişisel Verilerin Kaydedilmesi) veya TCK m. 133 (Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması) suçunu oluşturur. Ancak kendisine karşı işlenen bir suçu (tehdit, şantaj vb.) ispatlama imkanı bulunmayan hallerde ani gelişen durumda alınan kayıtlar hukuka uygun sayılabilmektedir.

Herkese açık bilgileri kaydetmek suç mudur?

Bir verinin internette veya kamuya açık alanda bulunması, o verinin her amaçla izinsiz depolanabileceği anlamına gelmez. Verinin alenileştirilme amacını aşacak şekilde hukuka aykırı sistemlere aktarılması ve depolanması TCK m. 135 ihlalini oluşturur.

Önemli Uyarı: Kişisel verilerin kaydedilmesi davaları, KVKK ve TCK prensiplerinin birlikte değerlendirilmesini ve dijital delillerin teknik açıdan doğrulanmasını gerektiren süreçlerdir. Hak kaybına uğramamak adına soruşturma ve kovuşturma aşamalarının bilişim ve ceza hukuku alanında uzman bir avukat aracılığıyla takibi tavsiye edilir.