Menfi Tespit Davası Dilekçe Örneği ve Hazırlanma Rehberi (İİK m. 72)

Gerçekte var olmayan veya ödenmiş olan bir borç nedeniyle icra takibiyle karşılaşan borçlunun, borçlu olmadığının mahkeme kararıyla tespiti için açtığı davaya menfi tespit davası denir. Yasal…

Gerçekte var olmayan veya ödenmiş olan bir borç nedeniyle icra takibiyle karşılaşan borçlunun, borçlu olmadığının mahkeme kararıyla tespiti için açtığı davaya menfi tespit davası denir. Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinden alan bu dava; icra takibinden önce açılabileceği gibi takip başlatıldıktan sonra da açılabilir.

Aşağıda sahtecilik/imza inkarı, ayıplı mal satışı/bedelsizlik ve senette tahrifat iddialarına dayanan taslak dilekçe örnekleri ile dikkat edilmesi gereken kritik hukuki esaslar yer almaktadır.

1. Sahte Senet ve İmza İnkarına Dayalı Menfi Tespit Dilekçesi (İcra Takibinden Sonra)

(Hakkında icra takibi başlatılmış, dayanak senetteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia eden borçlu tarafından sunulacak Asliye Hukuk Mahkemesi dilekçe örneğidir.)

İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR.

[Şehir Adı] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]

VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Baro Sicil No, Adres, UETS Adresi] (Var ise)

DAVALI: [Ad Soyad / Unvan, T.C. / VK No, Adres]

İCRA DOSYASI: [İcra Dairesi Adı] Müdürlüğü'nün [Esas No] Sayılı İcra Dosyası

DAVA DEĞERİ: [Takip Konusu Toplam Tutar] TL

KONU: Davalı tarafından müvekkil aleyhine yürütülen icra takibine konu [Tutar] TL bedelli senet nedeniyle müvekkilin davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, İİK m. 72/3 uyarınca icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde İHTİYATİ TEDBİR kararı verilmesine ve davalının %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

• Davalı tarafça müvekkil aleyhine [İcra Dairesi Adı] Müdürlüğü’nün [Esas No] sayılı dosyası ile [Tarih] tanzim tarihli, [Tutar] TL bedelli bonoya dayanılarak kambiyo/ilamsız icra takibi başlatılmıştır.
• Müvekkilin davalıya kesinlikle böyle bir borcu bulunmamaktadır. Takibe dayanak yapılan senet altındaki imza müvekkilin eli ürünü değildir. Söz konusu sahte imza ve senet nedeniyle [Şehir Adı] Cumhuriyet Başsavcılığı’nın [Soruşturma No] sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulmuştur (Ek-1).
• Davalının sahte senetle başlattığı icra takibi nedeniyle müvekkilin malvarlığı üzerine haciz tatbik edilme ve telafisi imkansız zararlara uğrama riski bulunmaktadır.
• Bu doğrultuda, İİK m. 72/3 uyarınca müvekkilin haksız haciz tehdidinden korunması amacıyla, uygun görülecek teminat karşılığında icra takibi kapsamında icra veznesine girecek paranın davalı alacaklıya ödenmemesi hususunda İHTİYATİ TEDBİR KARARI verilmesini talep etme zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER: İİK m. 72, HMK, TCK ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: İcra Dosyası, Savcılık Soruşturma Dosyası, Resmi İmza Örnekleri, Kriminal/Grafolojik Bilirkişi İncelemesi ve Her Türlü Yasal Delil.

NETİCE-İ TALEP: Açıklanan ve resen dikkate alınacak nedenlerle;

• Davamızın KABULÜ ile müvekkilin [İcra Dairesi Esas No] sayılı icra dosyasına ve takibe dayanak senet nedeniyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
• İİK m. 72/3 gereğince, dava sonuna kadar icra veznesine yatırılacak paraların davalıya ödenmemesi için İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE,
• Haksız ve kötü niyetli takip başlatan davalı aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,
• Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih]

Davacı Vekili

[Ad Soyad / İmza]

2. Ayıplı Mal ve Bedelsiz Çeke Dayalı Menfi Tespit Dilekçesi (Asliye Ticaret Mahkemesi)

(Ticari ilişkide teslim edilen malın ayıplı çıkması sebebiyle verilen çekin bedelsiz kaldığı iddiasıyla açılacak dava dilekçesidir.)

İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR.

[Şehir Adı] NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

DAVACI: [Şirket Unvanı / Ad Soyad, VKN / TCKN, Adres]

VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Baro Sicil No, Adres] (Var ise)

DAVALI: [Şirket Unvanı / Ad Soyad, VKN / TCKN, Adres]

DAVA DEĞERİ: [Çek Bedeli] TL

ARABULUCULUK SON TUTANAK TARİHİ: [Tarih] (Dava şartı arabuluculuk anlaşamama tutanağı ektedir.)

KONU: Ticari ilişki kapsamında davalıya verilen [Banka Adı] [Şube Adı] Şubesi’ne ait [Keşide Tarihi] tarihli, [Çek Seri No] numaralı ve [Tutar] TL bedelli çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti, çekin bedelsizliği nedeniyle iptali ve bankadan tahsilinin önlenmesi amacıyla İHTİYATİ TEDBİR (ödeme yasağı) kararı verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

• Müvekkil firma ile davalı firma arasında ticari mal alım-satım sözleşmesi kurulmuş ve mal bedeline karşılık yukarıda bilgileri yazılı çek davalıya teslim edilmiştir.
• Davalı tarafından teslim edilen mallar ayıplı çıkmış; resmi laboratuvar/bilirkişi tetkikleri ile malların kullanılamaz olduğu tespit edilmiştir (Ek-2). Müvekkil, ayıp ihbarında bulunarak malı iade etmiş ve çeki geri istemiştir.
• Davalı taraf iade edilen mallara rağmen çeki iade etmemiş, çek karşılıksız kalarak bedelsiz hale gelmiştir. Çekin 3. kişilere ciro edilerek tahsil olunması riskine binaen TTK m. 5/A uyarınca zorunlu dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş ancak [Tarih] tarihinde anlaşma sağlanamamıştır (Ek-3).
• İİK m. 72/2 uyarınca, takip başlatılmadan önce açılan işbu davada çek bedelinin %15’inden az olmamak üzere yatırılacak teminat karşılığında çekin ödenmesinin tedbiren durdurulmasını (ödemeden men) talep ederiz.

HUKUKİ DELİLLER: Fatura, Sevk İrsaliyesi, Laboratuvar/Bilirkişi Raporları, Ayıp İhbar Yazışmaları, Çek Fotokopisi, Arabuluculuk Son Tutanak Aslı.

NETİCE-İ TALEP: Davamızın kabulü ile davalıya verilmiş olan çeke ilişkin BORÇSUZLUĞUMUZUN TESPİTİNE, çekin iptaline, İİK m. 72/2 uyarınca çekin bankaca ödenmesinin tedbiren durdurulmasına ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih]

Davacı Vekili

[Ad Soyad / İmza]

3. Senette Tahrifat (Sahtecilik) Nedenine Dayalı Menfi Tespit Dilekçesi

(Mevcut senet üzerindeki rakam/yazı değerinin tahrifatla büyütülmesi halinde açılacak dilekçe örneğidir.)

İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR.

[Şehir Adı] NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]

VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Adres] (Var ise)

DAVALI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]

İCRA DOSYASI: [İcra Dairesi Adı] Müdürlüğü'nün [Esas No] Sayılı İcra Dosyası

KONU: [İcra Dairesi Esas No] sayılı takip dosyasına dayanak senette yapılan tahrifat nedeniyle, tahrif edilen [Tahrifat Tutarı] TL'lik kısım yönünden borçlu olunmadığının tespiti ve ihtiyati tedbir talebidir.

AÇIKLAMALAR:

• Davalı tarafça müvekkil aleyhine [Tarih] tanzim tarihli bono ile icra takibi başlatılmıştır. Müvekkilin davalıya olan asıl borcu [Gerçek Borç Tutarı] TL olmasına rağmen; senet metnindeki rakam ve yazı kısmına tahrifat yapılarak borç miktarı [Fahiş Tutar] TL'ye çıkarılmıştır.
• Senet üzerindeki mürekkep, ekleme ve tahrifat farkı Kriminal Polis Laboratuvarı veya Adli Tıp Kurumu incelemesi ile net olarak ortaya çıkacaktır.
• Tahrifat yapılan miktar yönünden müvekkilin davalıya borcu bulunmamaktadır. Tahrif edilen kısım için takibin durdurulması amacıyla İİK m. 72/3 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etme zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ DELİLLER: İcra Dosyası, Senet Aslı, Kriminal Bilirkişi İncelemesi, Savcılık Dosyası.

NETİCE-İ TALEP: Davamızın kabulü ile tahrif edilen [Tahrifat Tutarı] TL yönünden müvekkilin BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, haksız kısım yönünden takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve davalının %20 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih]

Davacı Vekili

[Ad Soyad / İmza]

Menfi Tespit Davasında İhtiyati Tedbir ve Usul Kuralları

İlgili dava açılırken telafisi imkansız hak kayıpları yaşanmaması adına dikkat edilecek hususlar şunlardır:

1. Takipten Önce ve Sonra Açılan Davalarda İhtiyati Tedbir (İİK m. 72)

• İcra Takibinden ÖNCE Açılan Dava (İİK m. 72/2): Mahkeme, alacağın en az %15'i oranında teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına (veya başlamasının önlenmesine) karar verebilir.
• İcra Takibinden SONRA Açılan Dava (İİK m. 72/3): Takip başladıktan sonra açılan davalarda mahkeme icra takibini kendiliğinden durduramaz. Yalnızca teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesini durduran bir tedbir kararı verebilir.

2. Yargılama Esnasında Borcun Ödenmesi (İstirdat Davasına Dönüşme)

Dava devam ederken haciz baskısı altında borç icra veznesine tamamen ödenirse, İİK m. 72/4 gereğince dava kendiliğinden istirdat davasına (geri isteme davasına) dönüşür. Ek bir dava açılmasına gerek kalmaz.

3. Dava Şartı Arabuluculuk

Uyuşmazlık ticari bir işten (TTK m. 5/A) veya tüketici işleminden kaynaklanıyorsa, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanmış olması şarttır.

4. Görevli ve Yetkili Mahkeme Tespiti

• Görevli Mahkeme: Temel borç ilişkisine göre belirlenir (Asliye Hukuk, Asliye Ticaret veya Tüketici Mahkemesi).
• Yetkili Mahkeme: Davalının yerleşim yeri mahkemesi veya icra takibinin başlatıldığı yer mahkemesidir.

Usul İşlemlerinde Uzman Desteği

Menfi tespit davaları; %15 teminat yatırılması, tedbir kararlarının icra dosyasına tatbiki, sahtecilik ve tahrifat iddialarında kriminal inceleme talepleri ile 1 yıllık hak düşürücü süreler açısından icra hukukunun en teknik alanlarındandır. Usul hataları nedeniyle haksız borç ödemek zorunda kalmamak adına sürecin uzman bir icra avukatı vasıtasıyla yürütülmesi tavsiye edilir.