Bir kişinin vefatının ardından geride bıraktığı mal varlığı, hakları ve tüm alacakları (aktifler) ile birlikte her türlü borcu ve mali yükümlülükleri de (pasifler) mirasçılarına intikal eder. Eğer…
Bir kişinin vefatının ardından geride bıraktığı mal varlığı, hakları ve tüm alacakları (aktifler) ile birlikte her türlü borcu ve mali yükümlülükleri de (pasifler) mirasçılarına intikal eder. Eğer vefat eden kişinin borçları, terekedeki mal varlığından çok daha fazlaysa, mirasçılar murisin borçlarını şahsi mal varlıklarıyla ödemek zorunda kalma riskiyle karşılaşırlar.
Türk Medeni Kanunu (TMK), mirasçıları bu ağır borç yükünden korumak amacıyla mirasın reddi (reddi miras)kurumunu düzenlemiştir. Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçıların kendilerine intikal eden terekeyi kabul etmediklerine dair resmi beyanlarıdır.
Bu yazımızda; reddi miras türlerini, geçerlilik koşullarını, mahkemeye sunulacak reddi miras dilekçe örneklerini ve başvuru sürecinde hak kaybı yaşamamak adına dikkat edilmesi gereken hukuki usul kurallarını inceledik.
Reddi Miras (Mirasın Reddi) Türleri Nelerdir?
Hukukumuzda mirasın reddi işlemi, murisin ölüm anındaki mali durumuna ve başvuru zamanına göre iki ana gruba ayrılır:
1. Mirasın Gerçek Reddi (TMK m. 605/1)
Mirasçıların, murisin vefatını öğrendikleri tarihten itibaren kanuni süre olan 3 ay içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin, kayıtsız ve şartsız olarak mirası reddettiklerini mahkemeye bildirmeleridir. Bu başvuru çekişmesiz yargı işi olup hasımsız olarak açılır.
2. Mirasın Hükmen Reddi (TMK m. 605/2)
Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi (borca batık olduğu) açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras kanunen kendiliğinden reddedilmiş sayılır. Mirasın hükmen reddinde 3 aylık süre sınırı yoktur. Alacaklılar mirasçılara icra takibi başlattığında veya dava açtığında, mirasçılar her zaman "mirasın hükmen reddedildiğinin tespitini" talep eden bir dava açabilirler. Bu dava alacaklılara karşı hasımlı olarak ikame edilir.
Reddi Miras Dilekçe Örnekleri
Sürecin gerekçesine (gerçek veya hükmen ret) uygun olan dilekçe modelini seçerek aşağıdaki şablonları somut durumunuza göre özelleştirebilirsiniz.
1. Mirasın Gerçek Reddi Dilekçesi (3 Aylık Yasal Süre İçinde Açılan)
Murisin ölümünden itibaren 3 aylık yasal hak düşürücü süre geçirilmeden Sulh Hukuk Mahkemesi'ne sunulacak hasımsız dilekçe taslağıdır:
..................... NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: Ad-Soyad (T.C. Kimlik No)
Adres: ............................................................
VEKİLİ: Av. Ad-Soyad (Baro Sicil No)
Adres & UETS Adresi: ............................................................
(Varsa avukatınızın bilgileri yazılmalıdır)
DAVALI: Hasımsız (Çekişmesiz yargı işidir)
KONU: Mirasın kayıtsız ve şartsız olarak reddi (Gerçek Reddi Miras) talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkilin babası/annesi muris ......................, .../.../..... tarihinde vefat etmiştir. Geriye en yakın yasal mirasçı olarak müvekkil kalmıştır (Ek: Veraset İlamı).
2. Muris ......................, vefatından önce ticari faaliyetlerinin kötü gitmesi nedeniyle borçlanmış ve vefatı üzerine geride borca batık bir tereke bırakmıştır.
3. Türk Medeni Kanunu’nun 606. maddesi uyarınca, murisin ölümünü öğrenme tarihinden itibaren yasal 3 aylık süre içerisinde mahkemenize başvurma zorunluluğumuz doğmuştur.
4. Müvekkil, muris ......................’dan kendisine intikal eden mirası herhangi bir şarta bağlı olmaksızın, kayıtsız ve şartsız olarak reddetmektedir. Bu irade beyanımızın tescili amacıyla işbu davayı açma zarureti hasıl olmuştur.
HUKUKİ DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, veraset ilamı, ölüm belgesi ve her türlü yasal delil.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m. 605, 606, 609, HMK ve ilgili mevzuat.
NETİCE-İ TALEP: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; müvekkilin murisi ......................’dan intikal eden mirası kayıtsız ve şartsız olarak REDDETTİĞİNİN TESPİTİNE, bu ret beyanının mahkemeniz özel kütüğüne tescil edilerek tarafımıza mirasın reddini gösterir resmi bir belge verilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. .../.../2026
Davacı Vekili
Av. Ad-Soyad
İmza
2. Birden Fazla Mirasçının Birlikte Sunduğu Reddi Miras Dilekçesi
Birden fazla mirasçının ortak iradeyle tek bir dilekçe üzerinden mirası reddetmek istemesi durumunda kullanılacak taslaktır:
..................... NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACILAR:
1. Ad-Soyad (T.C. Kimlik No) - Adres
2. Ad-Soyad (T.C. Kimlik No) - Adres
VEKİLİ: Av. Ad-Soyad (Baro Sicil No)
Adres & UETS Adresi: ............................................................
DAVALI: Hasımsız
KONU: Mirasın kayıtsız ve şartsız olarak reddi beyanımızın tescili talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkillerin murisi (babaları) ......................, .../.../..... tarihinde vefat etmiştir. Murisin vefatı üzerine geride mirasçı olarak müvekkiller kalmıştır.
2. Müvekkiller, muristen kendilerine intikal eden tüm taşınır, taşınmaz ve haklar ile birlikte her türlü borcu barındıran mirası, hiçbir şarta tabi tutmaksızın reddetmek istemektedirler.
3. Yasal 3 aylık süre içerisinde başvurumuz gerçekleştirilmiş olup, mirasçıların ortak ret iradelerinin tescilini talep ederiz.
HUKUKİ DELİLLER: Nüfus aile kayıt tablosu, ölüm kaydı, mirasçılık belgesi.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m. 605-609, HMK ve ilgili yasal mevzuat.
NETİCE-İ TALEP: Müvekkillerin, murislerinden intikal eden mirası kayıtsız ve şartsız olarak reddettiklerinin tespiti ile bu durumun ilgili kütüğe tescil edilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. .../.../2026
Davacılar Vekili
Av. Ad-Soyad
İmza
3. Mirasın Hükmen Reddi Dilekçesi (Borçlu Terekenin Tespiti - Alacaklıya Karşı Açılan)
3 aylık yasal sürenin kaçırıldığı ancak murisin vefat ettiği tarihte borçlarının mal varlığından fazla olduğunun açıkça belli olduğu durumlarda, alacaklı kurumlara/şahıslara karşı açılacak hasımlı dava dilekçesi taslağıdır:
..................... NÖBETÇİ ASLIYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: Ad-Soyad (T.C. Kimlik No)
Adres: ............................................................
VEKİLİ: Av. Ad-Soyad (Baro Sicil No)
Adres & UETS Adresi: ............................................................
DAVALI: Alacaklı Şahıs / Kurum Adı (T.C. / Vergi No)
Adres: ............................................................
(Murisin borçlu olduğu ve mirasçıya takip başlatan alacaklı davalı gösterilir)
KONU: TMK m. 605/2 uyarınca mirasın hükmen reddedildiğinin tespiti ile icra takibinin/kesintilerin durdurulması talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkilin eşi/babası olan muris ......................, .../.../..... tarihinde vefat etmiştir. Muris hayattayken ciddi borçlar altına girmiş ve ölüm tarihi itibariyle geride hiçbir aktif varlığı (malı, alacağı) kalmadığı gibi, borçları nedeniyle terekesi tamamen borca batık durumdadır.
2. Davalı alacaklı tarafça, müvekkil aleyhine, murisin borcu gerekçe gösterilerek ................. İcra Müdürlüğü'nün ............/............ Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve müvekkilin almakta olduğu maaşına haciz konulmuştur.
3. Sosyal Güvenlik Kurumu'nca (SGK) bağlanan yetim/dul aylığı ya da emekli maaşı doğrudan şahsi hak niteliğinde olup terekeye dahil değildir. Bu maaşlar üzerinden haciz işlemi yapılması hukuka aykırıdır.
4. TMK m. 605/2 gereğince; "ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır." Murisin ölüm anı itibariyle ödeme gücü bulunmadığından miras hükmen reddedilmiştir. Bu durumun mahkemenizce tespitini talep etmek zorunlu olmuştur.
HUKUKİ DELİLLER: İcra dosyası, murisin mal varlığı araştırması (TAPU, banka ve trafik kayıtları sorgusu), nüfus kayıtları, veraset ilamı.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m. 605/2, HMK ve ilgili mevzuat.
NETİCE-İ TALEP: Sunulan nedenlerle;
1. Öncelikle müvekkilin maaşı üzerine konulan haksız icra haccinin, dava sonuna kadar tedbiren DURDURULMASINA,
2. Davanın kabulü ile muris ......................'ın mirasının müvekkil tarafından HÜKMEN REDDEDİLMİŞ SAYILDIĞININ TESPİTİNE karar verilmesini talep ederiz. .../.../2026
Davacı Vekili
Av. Ad-Soyad
İmza
Reddi Miras Dilekçesi Yazılırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mirasın reddi süreci usul kurallarına son derece sıkı bağlıdır. Dilekçe doldurulurken ve dava açılırken şu kritik hususlara mutlaka dikkat edilmelidir:
- Yetkili ve Görevli Mahkemenin Doğru Belirlenmesi:
- Mirasın Gerçek Reddi (Sulh Hukuk): Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi'dir. Yetkili mahkeme ise murisin en son yerleşim yeri mahkemesidir.
- Mirasın Hükmen Reddi (Asliye Hukuk): Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Yetkili mahkeme ise davalı alacaklının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
- Zorunlu Unsurların Doldurulması: Murisin T.C. kimlik numarası, ölüm tarihi, davacının mirasçılık sıfatı ve reddetme iradesi dilekçede açık, net ve şarta bağlı olmayacak şekilde (kayıtsız-şartsız) yer almalıdır.
- Süre Sınırları (Hak Düşürücü Süre): Mirasın gerçek reddinde 3 aylık süre hak düşürücüdür. Sürenin geçirilmesi durumunda haklı olsanız dahi gerçek ret davası reddedilir.
- Gider Avansı ve Harçlar: Dava açılırken mahkeme veznesine başvuru harcı ve tebligat giderleri için gerekli gider avansı eksiksiz yatırılmalıdır.
- Zımni Kabul Engeli: Mirasçılar 3 aylık süre içinde tereke işlerine karışır, murisin mallarını satar, bankadaki parasını çeker veya murise ait bir davanın takibini üstlenirse miras hakkını zımnen kabul etmiş sayılırlar. Bu durumda bir daha gerçek reddi miras hakkını kullanamazlar.
Sonuç
Reddi miras dilekçesi hazırlamak ve süreci yönetmek, basit bir kopyala-yapıştır işleminden çok daha fazlasını gerektirir. Sürelerin kaçırılması, dilekçedeki eksiklikler veya tereke üzerinde yapılacak hatalı bir tasarruf (zımni kabul) mirasçıları hayatları boyunca ödemek zorunda kalacakları çok büyük borç yükleriyle karşı karşıya bırakabilir.
Gerek dilekçenin somut olaya göre doğru kurgulanması gerekse yargılama sürecinde hak kaybı yaşanmaması adına alanında uzman bir miras hukuku avukatından profesyonel destek almak büyük önem taşımaktadır.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar