Sahte uzlaştırma dolandırıcılığı; vatandaşlara "Hakkınızda cinsel taciz / hakaret dosyanız var, soruşturma aşamasında uzlaşmak için acilen para ödemelisiniz" şeklinde mesaj atılarak yürütülen bir dolandırıcılık yöntemidir.
Dolandırıcılar; baro levhasına kayıtlı gerçek avukatların isimlerini, sahte cübbeli profil fotoğraflarını ve antetli sahte uzlaşma evraklarını kullanarak panik yaratmaktadır. Bu yöntemle parası alınan mağdurların; ihtiyati haciz, ilamsız icra takibi, tazminat davası ve savcılık şikayeti yollarıyla paralarını geri almaları ve failleri cezalandırmaları mümkündür.
Sahte Uzlaştırma Dolandırıcılığı Nasıl Yapılır?
Dolandırıcılar, vatandaşların adli süreçlere ilişkin bilgi eksikliğini ve korkularını kullanarak şu adımları izler:
- Korku ve Panik SMS’i / WhatsApp Mesajı: Mağdura "Hakkınızda yürütülen ceza soruşturmasında dosyanız uzlaştırma bürosuna devredilmiştir. Kamu davası açılmaması için uzlaşma bedelini ödeyin" mesajı gönderilir.
- Gerçek Avukat İsimlerinin Kullanılması: Mesajlarda güven kazanmak amacıyla Baro levhasına kayıtlı gerçek avukatların isimleri kullanılır. WhatsApp profillerine cübbeli avukat fotoğrafları konulur.
- Telefon Görüşmesi ve IBAN Paylaşımı: Mesajdaki numara arandığında dolandırıcılar kendilerini uzlaştırmacı veya avukat olarak tanıtır. Şikayetin geri çekilmesi gerekçesiyle mağdura kişisel bir IBAN verilerek acil ödeme yapılması istenir.
ÖNEMLİ HUKUKİ UYARI: Gerçek bir avukat veya Adalet Bakanlığı Uzlaştırmacısı, vatandaşlara WhatsApp/SMS üzerinden mesaj atarak şahsi IBAN adresine uzlaşma parası talep edemez. Uzlaştırma işlemleri yalnızca Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonları tarafından görevlendirilen resmi uzlaştırmacılarca adliye kanalıyla yürütülür. Şüpheli durumlarda barobirlik.org.tr (TBB Levha) üzerinden ilgili avukat aranarak teyit alınmalıdır.
Para İadesi Nasıl Alınır?
Giden paranın iadesi ve dolandırıcıların malvarlığını kaçırmasını önlemek amacıyla başvurulabilecek hukuki yollar şunlardır:
Dolandırıcılık Mağdurları İçin Hukuki Yöntemler ve Yasal Araçlar
|
Hukuki Yöntem / Yasal Araç |
Temel Amaç ve Etkisi |
Süre ve Kritik Koşullar |
|---|---|---|
|
İhtiyati Haciz |
Para alacağının güvence altına alınması amacıyla borçlunun malvarlığı değerleri üzerinde geçici hukuki koruma sağlanmasıdır. |
Kararın, İİK m. 261 uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infazının istenmesi gerekir. İİK m. 264 kapsamındaki tamamlayıcı takip veya dava süreleri de gözetilmelidir. |
|
İlamsız İcra Takibi |
Para alacağının icra dairesi aracılığıyla tahsilinin sağlanmasıdır. |
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir. Süresinde itiraz edilmesi, takibin ilerlemesini kural olarak durdurur. |
|
Ceza Soruşturmasında Malvarlığına El Koyma |
Suçtan elde edildiği değerlendirilen veya suçla bağlantılı malvarlığı değerlerinin, kanuni koşullar çerçevesinde korunması ve gerektiğinde müsadereye konu edilmesinin sağlanmasıdır. |
Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcılığına delillerle desteklenmiş, gecikmeksizin değerlendirilmesi istenen bir talep sunulabilir. CMK m. 128 kapsamındaki el koyma, kanuni şartlara ve ilgili karar usulüne tabidir; her banka hesabına otomatik olarak bloke konulmaz. |
|
Maddi ve Manevi Tazminat Davası |
Dolandırıcılık nedeniyle uğranılan ve hukuken talep edilebilir nitelikteki maddi zararların ve koşulları varsa manevi zararların giderilmesidir. |
Görevli ve yetkili mahkeme somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Dava, gerekli koşullar sağlanarak UYAP üzerinden de açılabilir. Zamanaşımı ve görev kuralları ayrıca değerlendirilmelidir. |
Önemli Hukuki Not: Ceza soruşturmasında banka hesabına el koyma talebi ile alacağın tahsili amacıyla ihtiyati haciz talebi aynı şey değildir. Mağdurun parasının geri alınması bakımından olayın özelliklerine göre icra takibi, ihtiyati haciz, ceza soruşturması kapsamında koruma tedbirleri ve tazminat yolları birlikte değerlendirilebilir. Ancak her yolun şartları ve sonuçları farklıdır.
1. İhtiyati Haciz İle Malvarlığına El Konulması
İhtiyati haciz, dolandırıcıların banka hesaplarındaki parayı boşaltmasını önleyen acil koruma tedbiridir. İcra Mahkemesinden talep edilir. Mahkeme uyuşmazlık bedelinin %10-%15'i oranında teminat yatırılmasına karar verebilir. Karardan itibaren 10 gün içinde infaz edilmeli ve 7 gün içinde esas takip başlatılmalıdır.
2. İlamsız İcra Takibi
Mağdur, ödediği paraları tahsil etmek için borçlunun/şirketin yerleşim yerindeki icra dairesinde ilamsız icra takibi başlatabilir. Dolandırıcılar genellikle sahte adres gösterdiği için ödeme emirleri Tebligat Kanunu uyarınca kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
3. Tazminat Davası Açılması
Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak Asliye Hukuk Mahkemelerinde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Dava dilekçesi UYAP Vatandaş Portal üzerinden e-imza ile online olarak da verilebilir.
Savcılık Şikayeti Nasıl Yapılır?
Sahte uzlaştırma dolandırıcılığı; TCK m. 158/1-L (Kendini kamu görevlisi veya avukat olarak tanıtma) ve TCK m. 158/1-f (Bilişim sistemlerinin kullanılması) maddeleri uyarınca Nitelikli Dolandırıcılık suçunu oluşturur.
Suç duyurusu, en yakın Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk birimlerine (Emniyet/Jandarma) bir dilekçe ile yapılır.
Kritik Hukuki Adım: Şikayet dilekçesinde, sahte uzlaştırma parasının yatırıldığı banka hesaplarına acilen bloke konulması (CMK m.128) talep edilmelidir. Güçlü delillerle desteklenen dilekçelerde savcılık kararıyla hesaplar dondurulur.
Şikayet Dilekçesinde Bulunması Gerekenler:
- İlgili Cumhuriyet Başsavcılığı başlığı,
- Müştekinin T.C. kimlik numarası, adı-soyadı ve açık adresi,
- Varsa şüphelilerin kullandığı sahte avukat ünvanı, WhatsApp numaraları ve IBAN bilgileri,
- Gönderilen sahte uzlaşma belgeleri, dekontlar ve telefon arama kayıtları,
- Banka hesaplarına bloke konulması ve kamu davası açılması talebi.
Süreçte Kullanılacak Deliller ve Faillerin Tespiti
- Toplanacak Deliller: Gelen sahte uzlaşma mesajlarının ekran görüntüleri, banka dekontları, SMS ve WhatsApp yazışmaları, sahte avukat profili görselleri ve GSM arama kayıtları.
- Faillerin Tespiti: Finansal işlemler kayıt altında olduğundan savcılık kararıyla para aktarılan banka hesap sahipleri, GSM operatörlerinin HTS kayıtları, IP adresleri ve MASAK takipleri ile dolandırıcıların gerçek kimlikleri tespit edilir. Faillerin hemen bulunamaması durumunda zamanaşımı süresince daimi arama kararı uygulanır.
Masraflar ve Avukatlık Ücreti
- Savcılık Şikayeti: Suç duyurusunda bulunmak tamamen ücretsizdir; harç veya idari masraf ödenmez.
- Dava ve İcra Masrafları: Nisbi harçlar ve posta giderleri alacak miktarına göre belirlenir. İhtiyati hacizde teminat tutarı (%10-15) göz önünde bulundurulmalıdır.
- Avukatlık Ücreti: Sürecin bir avukat aracılığıyla yürütülmesi halinde vekalet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak taraflarca belirlenir (uygulamada genellikle alacak miktarının %20'si oranındadır). Düşük meblağlı zararlarda mağdurlar uzman avukatlarca hazırlanan taslak dilekçelerle süreçleri şahsen de yürütebilirler.
Sonuç
Kendini avukat veya uzlaştırmacı olarak tanıtıp WhatsApp üzerinden IBAN paylaşan kişilere kesinlikle ödeme yapılmamalıdır.
Böyle bir tuzağa düşülüp para kaptırılması halinde, banka hesaplarına bloke konulması ve ihtiyati haciz tedbirlerinin işletilmesi için zaman kaybetmeden uzman bir ceza ve icra avukatı rehberliğinde adli süreçlerin başlatılması şarttır.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar