Bu rehberde, sel ve su baskını hasarlarında kasko teminatının sınırlarını, sigorta şirketlerinin sıkça başvurduğu ret gerekçelerini, pert (tam hasar) süreçlerini ve emsal Yargıtay kararlarını inceleyebilirsiniz.
Ani sağanak yağışlar, dere taşmaları veya altyapı yetersizlikleri nedeniyle su altında kalan araçlarda ciddi maddi hasarlar meydana gelmektedir. Aracınız su içinde kaldığında sigorta şirketinin ödeme yapıp yapmayacağı ya da hangi hallerde "teminat dışı" savunmasında bulunabileceği, sürücüler için en kritik hukuki konuların başında gelir.
1. Sel ve Su Baskını Hasarını Kasko Karşılar mı?
Kasko sigortasında sel zararlarının tazmin edilmesi tamamen poliçe içeriğinize bağlıdır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.4 maddesi uyarınca sel ve su baskını, ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilen riskler arasında yer alır.
Dolayısıyla, aracınızdaki sel hasarının kasko tarafından karşılanabilmesi için poliçenizde "sel ve su baskını teminatı (klozu)" açıkça yer almalıdır.
-
Genişletilmiş ve Tam Kasko: Piyasadaki genişletilmiş kasko ve tam kasko ürünlerinin büyük bir kısmı sel teminatını bünyesinde barındırır. Yine de en doğru bilgiye poliçe metninizin "teminatlar" bölümünden ulaşabilirsiniz.
-
Zorunlu Trafik Sigortası (ZMSS): Trafik sigortası yalnızca üçüncü kişilere verilen zararları karşılar; doğa olayları nedeniyle kendi aracınızda oluşan hasarları kesinlikle ödemez.
Kaskosu Olmayan Araçlar İçin Hukuki İmkân:
Kasko poliçeniz yoksa ve su baskını yetersiz altyapı, tıkalı mazgallar veya eksik dere ıslahı gibi idari bir kusurdan kaynaklanmışsa; ilgili idareye (Belediye, DSİ vb.) karşı hizmet kusuru sebebiyle tam yargı davası açılması mümkündür. İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK m. 13) uyarınca zararın öğrenilmesinden itibaren 1 yıl içinde idareye başvuru yapılması şarttır.
2. Sigorta Şirketlerinin Tipik Ret Gerekçeleri
Sigorta şirketleri, sel ve su baskını kaynaklı zarar ödemelerinde sıklıkla şu üç gerekçeyle ödeme yapmaktan kaçınmaktadır:
a) "Poliçede Sel Teminatı Yok" İtirazı
Poliçede ilgili kloz yoksa kural olarak hasar ödenmez. Ancak poliçe tanzim edilirken sigortalıya teminat kapsamı ve istisnalar hakkında yeterli bilgilendirme yapılmamışsa, aydınlatma yükümlülüğünün ihlalinedeniyle sigortacının sorumluluğuna başvurulabilir.
b) "Hasar Selle Uyumsuz / İlliyet Bağı Yok" İtirazı
En sık karşılaşılan uyuşmazlık konusudur. Sigorta şirketleri, motor hasarının doğrudan selden değil, sürücünün aracı su birikintisi içinde çalıştırmaya devam etmesinden (hidrolik kilitlenme / hydraulic lock) kaynaklandığını ve bunun kullanım hatası olduğunu ileri sürer. Bu iddia ancak bağımsız teknik bilirkişi incelemesiyle çürütülebilir.
c) "Kısmi Onarım Yeterli" (Pert Tartışması)
Su altında kalan araçların özellikle elektronik ve mekanik aksamlarında zamanla kalıcı arızalar baş gösterir. Sigortacı onarım yoluna gitmek istese de onarım bedelinin aracın rayiç değerine yaklaştığı veya ekonomik olmadığı hallerde aracın pert (tam hasar) işlemine alınması ve rayiç bedelin ödenmesi gerekir.
3. Sel Hasarında Emsal Yargıtay Kararları
Mahkemeler ve Yargıtay, sel teminatına ilişkin uyuşmazlıklarda sigortalının lehine değerlendirmeler içeren emsal içtihatlar oluşturmuştur.
Yargıtay İçtihatları
|
Yargıtay Dairesi ve Karar No. |
Temel Hukuki Yaklaşım |
|---|---|
|
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (2019/5289 E.) |
Sel klozu bulunması hâlinde teminat karinesi sigortalı lehine değerlendirilir. |
|
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (2024/4448 E.) |
Hasarın selden kaynaklanmadığı yönündeki iddia, bilirkişi incelemesiyle kanıtlanmalıdır. |
|
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (2021/6882 E.) |
Onarımın ekonomik olmadığı durumlarda araç pert kabul edilmelidir. |
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi – 2019/5289 E. , 2020/7445 K. (23.11.2020)
-
Konu: Sel/su baskını klozlu kasko poliçesi – Su birikintisinde stop eden araç.
-
Hukuki Değerlendirme: Sel ve su baskını klozu içeren poliçelerde uyuşmazlık, zararın doğrudan klozda tanımlanan riskin gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinden çözümlenir. Yağışa bağlı oluşan su birikintisi nedeniyle aracın stop etmesi halinde, poliçesinde sel teminatı bulunan sigortalının teminat güvencesi öncelikli olarak değerlendirilir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi – 2024/4448 E. , 2024/6570 K. (26.06.2024)
-
Konu: Sigortacının "hasar teminat dışıdır / sel ile uyumsuzdur" savunması.
-
Hukuki Değerlendirme: Sigorta şirketinin "hasar selden kaynaklanmamıştır" şeklindeki soyut itirazları kabul edilemez. Yargıtay, sel ile meydana gelen arıza arasındaki illiyet bağının üniversitelerin otomotiv, motor ve makine mühendisliği bölümlerinden seçilecek uzman bilirkişi heyeti raporuyla teknik olarak denetlenmesini zorunlu kılar.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi – 2021/6882 E. , 2022/1123 K. (31.01.2022)
-
Konu: Sel hasarlı araçta pert (tam hasar) hesabı ve sovtaj düşümü.
-
Hukuki Değerlendirme: Sel sebebiyle elektronik ve mekanik aksamı zarar gören araçta, onarımın ekonomik olmaması durumunda sigortacı aracı sadece onarmayı dayatamaz. Aracın olay tarihindeki rayiç değeri ile sovtaj (hurda) değeri arasındaki fark sigortalıya tazminat olarak ödenmelidir.
4. Sel Hasarı Sonrasında Yapılması Gereken 5 Kritik Adım
Sel ve su baskını sonrasında hak kaybına uğramamak ve sigorta süreçlerini doğru yönetmek için şu adımları izlemelisiniz:
-
Aracı Kesinlikle Çalıştırmayın: Su girmiş veya sudan çıkarılmış bir aracı çalıştırmak, motora emilen su nedeniyle hidrolik kilitlenmeye yol açar. Bu durum sigorta şirketine "kullanıcı hatası" savunması yapma imkânı verir. Aracı olay yerinden mutlaka çekici yardımıyla kaldırın.
-
Hasarı Görsel ve Resmi Delillerle Belgeleyin: Aracın su içindeki konumunu, su seviyesini ve çevredeki genel durumu fotoğraf ile video kaydına alın. Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri, AFAD duyuruları ve belediye raporları selin varlığını ispatta delil niteliği taşır.
-
5 İş Günü İçinde İhbar Edin: Kasko Sigortası Genel Şartları gereğince rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde sigorta şirketine bildirimde bulunmanız gerekir.
-
Ekspertiz Sürecini Yakından Takıp Edin: Eksper raporunda elektronik parçaların ve gizli hasarların eksik yazılmadığından emin olun. Eksik veya hatalı tespit durumunda bağımsız eksper raporu veya mahkeme kanalıyla delil tespiti talep edin.
-
Hukuki Başvuru Yollarını Kullanın: Sigortacının haksız ret kararı vermesi veya eksik tazminat ödemesi durumunda Sigorta Tahkim Komisyonu’na (STK) başvurabilir ya da Tüketici/Ticaret Mahkemelerinde dava açabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Sel hasarını her kasko poliçesi öder mi?
Hayır. Sel ve su baskını teminatı, Kasko Genel Şartları'na göre ek kloz ile poliçeye dahil edilir. Kaskonuzun bu zararı ödemesi için poliçenizde "sel/su baskını teminatı" yer almalıdır.
- Su birikintisinden geçerken stop eden aracın masrafını kasko karşılar mı?
Poliçenizde sel klozu varsa ve hasarın doğrudan su baskınından kaynaklandığı teknik bilirkişi raporuyla tespit edilirse kasko ödeme yapar. Ancak aracı bile bile derin suya sürmek veya su içindeyken marşa basarak motoru kilitlemek durumunda sigorta şirketi illiyet bağı itirazında bulunabilir.
- Zorunlu trafik sigortası sel zararını öder mi?
Hayır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) yalnızca sizin başka araç veya kişilere verdiğiniz zararları kapsar. Kendi aracınızdaki doğa olayı hasarları trafik sigortası kapsamına girmez.
- Sel hasarlı araç pert sayılır mı?
Evet. Sel nedeniyle araçta oluşan hasarın onarım bedeli ekonomik değilse veya araç güvenli sürüş vasfını yitirmişse, araç pert (tam hasar) işlemine alınır. Sigortacı, aracın rayiç bedelinden sovtaj (hurda) bedelini düşerek kalan tutarı ödemekle yükümlüdür.
- Sel hasarını ihbar etmek için ne kadar sürem var?
Kasko Genel Şartları uyarınca, rizikonun öğrenildiği günden itibaren en geç 5 iş günü içinde sigortacıya ihbar yapılması zorunludur.
- Kaskom yoksa sel zararını belediyeden alabilir miyim?
Su baskını yetersiz altyapı veya dere ıslahı eksikliği gibi idarenin "hizmet kusuru" nedeniyle meydana gelmişse, İYUK m. 13 gereğince 1 yıllık başvuru süresi içinde idareye başvurarak zararın tazmini talep edilebilir; olumsuz yanıt alınması halinde idari yargıda tam yargı davası açılabilir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar