Hatalı, eksik veya hukuki dayanaktan yoksun bir dava dilekçesi, haklı olduğunuz bir uyuşmazlıkta dahi davanın usulden reddedilmesine ve karşı vekâlet ücreti ödemenize yol açabilir. Bu rehberde,…
Hatalı, eksik veya hukuki dayanaktan yoksun bir dava dilekçesi, haklı olduğunuz bir uyuşmazlıkta dahi davanın usulden reddedilmesine ve karşı vekâlet ücreti ödemenize yol açabilir. Bu rehberde, uygulamada en çok karşılaşılan "ayıplı mal" ve "ayıplı hizmet" davalarına ilişkin profesyonel taslaklara ve dava açma sürecinin kritik hukuki kurallarına yer verilmiştir.
Tüketici Mahkemesinde Dava Açmadan Önce Bilinmesi Gerekenler
Dilekçe aşamasına geçmeden önce, Türk hukuk sisteminde tüketici davaları için öngörülen bazı emredici kuralların yerine getirilmesi şarttır.
1. Zorunlu Arabuluculuk Dava Şartı
Tüketici mahkemelerinde görülen ve konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6502 s.K. m. 73/A). Arabuluculuk sürecini tüketmeden doğrudan mahkemeye sunulan dava dilekçeleri, esasa girilmeden usulden reddedilir. Dilekçenizin ekine mutlaka "Arabuluculuk Son Tutanak" belgesini eklemelisiniz.
2. Görevli ve Yetkili Mahkemenin Tespiti
- Görevli Mahkeme: Parasal sınırların üzerindeki uyuşmazlıklarda görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi'dir. (Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar için İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetlerine başvurulmalıdır. Bu sınırlar her yıl Yeniden Değerleme Oranına göre güncellenir.)
- Yetkili Mahkeme: Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin (sözleşmenin) yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir. Tüketiciye bu konuda seçimlik hak tanınmıştır.
Tüketici Mahkemesi Dilekçe Örneği 1: Ayıplı Hizmet (Eser Sözleşmesi)
Aşağıdaki taslak, bir hizmetin (örneğin tadilat, imalat, montaj) hatalı veya eksik yapılması sonucu oluşan "ayıplı hizmet" uyuşmazlıkları için hazırlanmıştır.
[İLGİLİ YER] NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE
DAVACI: [Adınız Soyadınız] – [T.C. Kimlik Numarası]
ADRES: [Tam İkametgah Adresiniz]
VEKİLİ: Av. [Varsa Avukatınızın Adı Soyadı]
ADRES: [Avukatınızın Adresi] – UETS: [Numara]
DAVALI: [Karşı Tarafın Şirket Unvanı veya Adı Soyadı] – [VKN veya T.C. No]
ADRES: [Davalı Adresi]
KONU: Ayıplı hizmet (eser) nedeniyle sözleşmeye aykırılığın tespiti ve müvekkilin uğradığı [Talep Edilen Tutar] TL maddi zararın tazmini talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
- Müvekkil, [Adres] konumunda faaliyet gösteren [İşyeri Adı] işletmesinin sahibidir. İşyerinin güvenliği amacıyla otomatik kepenk imalatı ve montajı hususunda davalı firma ile [Sözleşme Tarihi] tarihinde anlaşma sağlanmıştır. KDV dahil toplam [Bedel] TL olan iş bedeli, davalı yana [Ödeme Tarihi] tarihinde banka kanalıyla/fatura karşılığında eksiksiz ödenmiştir.
- Müvekkil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında iş sahibine düşen "bedel ödeme" borcunu ifa etmiştir. Ancak davalı firma, taahhüt ettiği imalat ve montaj işini ayıplı (kusurlu) teslim etmiştir. Kepenk sistemi sürekli arıza vermekte, ray sistemindeki imalat hatası nedeniyle yarıda kalmakta ve manuel sistem hiçbir şekilde çalışmamaktadır. Bu durum müvekkilin ticari faaliyetlerini sekteye uğratmaktadır.
- Sorunun davalı tarafça giderilmemesi üzerine, [Tarih] tarihinde [Mahkeme Adı] Sulh Hukuk Mahkemesi'nin [Dosya No] D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırılmıştır. Alınan bilirkişi raporunda; montajın hatalı olduğu, motor sisteminin değişmesi gerektiği ve manuel mekanizmanın işlevsiz olduğu hukuken kayıt altına alınmıştır. Bu ayıpların giderilmesi için müvekkil tarafından 3. kişilere toplam [Tutar] TL ödeme yapılmıştır.
- Uyuşmazlığın çözümü amacıyla [Tarih] tarihinde [Büro Adı] Arabuluculuk Bürosuna başvurulmuş; ancak [Tarih] tarihli arabuluculuk görüşmesinde taraflar arasında anlaşma sağlanamamıştır. (Anlaşmazlık Son Tutanağı ektedir). Açıklanan nedenlerle mahkemenize başvurma zorunluluğu hasıl olmuştur.
HUKUKİ NEDENLER: 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, HMK ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER: [Tarih] tarihli fatura/ödeme dekontları, [Mahkeme Adı] Sulh Hukuk Mahkemesi [Dosya No] D.İş sayılı tespit dosyası ve bilirkişi raporu, Arabuluculuk Son Tutanağı, Tanık beyanları, Keşif, Bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
NETİCE-İ TALEP: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla;
- Haklı davamızın KABULÜNE,
- Ayıplı hizmet nedeniyle müvekkilin uğradığı ve kendi imkanlarıyla gidermek zorunda kaldığı [Tutar] TL maddi zararın, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
- Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekâleten saygılarımla talep ederim. [Tarih]
Davacı / Davacı Vekili
[İmza]
Tüketici Mahkemesi Dilekçe Örneği 2: Ayıplı Mal (İkinci El Araç - Kilometre Düşürülmesi)
İkinci el araç satışlarında kilometrenin düşürülmesi (ayıplı mal) sıklıkla karşılaşılan ve Tüketici Mahkemelerinin görev alanına giren ağır bir gizli ayıp türüdür.
[İLGİLİ YER] NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE
DAVACI: [Adınız Soyadınız] – [T.C. Kimlik Numarası]
ADRES: [Tam İkametgah Adresiniz]
VEKİLİ: Av. [Varsa Avukatınızın Adı Soyadı]
ADRES: [Avukatınızın Adresi]
DAVALI: [Karşı Tarafın Şirket Unvanı veya Adı Soyadı] – [VKN veya T.C. No]
ADRES: [Davalı Adresi]
KONU: Ayıplı mal satışı nedeniyle sözleşmeden dönme (satışın iptali) ve ödenen [Araç Bedeli] TL'nin iadesi, mahkemeniz aksi kanaatte ise ayıp oranında satış bedelinden indirim yapılması (terditli dava) taleplerimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
- Müvekkil, davalıdan [Tarih] tarihli ve [Yevmiye No] yevmiye numaralı [Noter Adı] Noterliği Araç Satış Sözleşmesi ile [Plaka] plakalı, [Marka/Model] marka/model aracı [Bedel] TL bedel mukabilinde satın almıştır.
- Araç satın alınmadan önce [Tarih] tarihinde [Ekspertiz Firması Adı] firmasında ekspertize sokulmuş, satıcının beyanı ve gösterge paneli verileri doğrultusunda aracın kilometresinin [Belirtilen KM] km olduğu rapora işlenmiştir.
- Müvekkil, aracı [Tarih] tarihinde TÜVTÜRK periyodik muayenesine götürdüğünde, muayene raporunda "kilometre sayacının düşürülmüş olabileceği" yönünde hafif kusur kaydıyla karşılaşmıştır. Bunun üzerine HGS/PTT sistemleri üzerinden yapılan detaylı sorgulamada, aracın [Geçmiş Tarih] yılındaki muayenesinde kilometresinin [Gerçek KM] km olduğu, satıcının sayacı manipüle ederek aracı hileyle sattığı kesin olarak tespit edilmiştir.
- Davalı taraf, ağır kusuru ve hilesi ile bu gizli ayıbı müvekkilden saklamıştır. Tüketici Kanunu gereği satıcı, sattığı malın ayıplarından sorumludur. Ortada açık bir hile (aldatma) bulunduğundan zamanaşımı süreleri de işlememektedir.
- Uyuşmazlık için [Tarih] tarihinde arabuluculuğa başvurulmuş, ancak [Tarih] tarihinde taraflar anlaşamamıştır (Arabuluculuk tutanağı ektedir).
HUKUKİ NEDENLER: 6502 Sayılı Kanun, 6098 Sayılı TBK, HMK ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER: [Tarih ve Yevmiye No] Noter Araç Satış Sözleşmesi, Araç Ruhsatı, [Firma Adı] Ekspertiz Raporu, TÜVTÜRK Muayene Raporları ve HGS KM Sorgu Kayıtları, Arabuluculuk Son Tutanağı, Bilirkişi incelemesi ve sair deliller.
NETİCE-İ TALEP: Arz edilen nedenlerle (fazlaya dair haklarımız saklı kalmak üzere);
- Davamızın KABULÜNE,
- Hileli ve ayıplı mal satışı nedeniyle [Tarih] tarihli noter satış sözleşmesinin İPTALİNE (sözleşmeden dönme) ve davalıya ödenen [Araç Bedeli] TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek yasal/ticari faiziyle iadesine,
- Mahkemeniz aksi kanaatte ise; aracın gerçek kilometresi ile satılan kilometresi arasındaki değer kaybı hesaplanarak, ayıp oranında (tazminat) indirime gidilmesine ve bu bedelin satış tarihinden itibaren faiziyle davalıdan tahsiline,
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ederim. [Tarih]
Davacı / Davacı Vekili
[İmza]
Dava Dilekçesi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Kriterler
Tüketici Mahkemesine sunulacak dilekçeler, HMK Madde 119'da belirtilen zorunlu unsurları barındırmak zorundadır. Bu unsurlardaki eksiklikler mahkemece verilecek 1 haftalık kesin süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.
- İddiaların Somutlaştırılması: Dilekçenin "Açıklamalar" kısmında, yaşanan olaylar kronolojik sırayla, net ve anlaşılır cümlelerle ifade edilmelidir. Duygusal ifadelerden kaçınılmalı, sözleşmeye aykırılık teşkil eden objektif olgular (fatura tarihi, arıza tarihi, servis raporları vb.) vurgulanmalıdır.
- Delillerin İrtibatlandırılması: HMK gereği her bir iddianın hangi delille ispat edileceği belirtilmelidir. "Kepenk bozuktur (Ek-1: Servis Raporu)" şeklinde atıflar yapılmalıdır.
- Netice-i Talep (Sonuç İstem) Kesinliği: Hakim, dilekçede talep edilmeyen bir hususa kendiliğinden karar veremez (Taleple bağlılık ilkesi). Bu nedenle, "mağduriyetimin giderilmesi" gibi muğlak ifadeler yerine; "Sözleşmeden dönülerek 50.000 TL'nin iadesi" veya "Ücretsiz onarım yapılması" gibi kanunun tüketiciye tanıdığı seçimlik haklardan hangisinin kullanıldığı açıkça yazılmalıdır.
- Zamanaşımı Süreleri: Taşınır mallarda ayıptan sorumluluk süresi teslim tarihinden itibaren 2 yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise 5 yıldır. Ancak, ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse (kilometre düşürme örneğinde olduğu gibi) zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Tüketici Mahkemesinde dava açmak ücretli midir?
6502 sayılı Kanun'un 73/2. maddesi gereğince tüketici mahkemelerinde tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlıkça açılacak davalar harçlardan muaftır (Başvurma harcı, peşin karar ve ilam harcı ödenmez). Ancak, tebligat giderleri ve bilirkişi ücreti gibi yargılama gideri avanslarının davacı tarafından peşin yatırılması zorunludur. Dava kazanıldığında bu masraflar davalıdan tahsil edilir.
Dava dilekçesini kendim yazabilir miyim, avukat zorunlu mu?
Türk hukuk sisteminde şahısların kendi davalarını açmaları ve takip etmeleri mümkündür; avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak tüketici hukuku, borçlar hukuku ve usul hukuku kurallarının (süreler, itirazlar, delil sunumu) karmaşık yapısı göz önüne alındığında, hak kaybı yaşamamak adına sürecin bir şirketler ve ticaret/tüketici hukuku avukatı ile yürütülmesi yüksek menfaatinizedir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar