Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası; elbirliği veya paylı mülkiyete tabi olan bir mal üzerindeki ortaklığı sonlandırmak adına açılan, iki taraflı (taraflar için benzer sonuçlar doğuran) bir…
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası; elbirliği veya paylı mülkiyete tabi olan bir mal üzerindeki ortaklığı sonlandırmak adına açılan, iki taraflı (taraflar için benzer sonuçlar doğuran) bir dava türüdür. Bu davanın sağlıklı, hızlı ve hak kaybına yol açmayacak şekilde yürütülmesi, dava dilekçesinin usul hukukuna uygun olarak kurgulanmasıyla doğrudan ilişkilidir.
Aşağıda, hukuk bürosu standartlarında hazırlanmış ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi örneği, dilekçede bulunması gereken zorunlu unsurlar ve davalı konumundaki ortaklar için cevap dilekçesi hazırlama rehberi yer almaktadır.
1. Ortaklığın Giderilmesi Dava Dilekçesi Örneği
Önemli Not: Aşağıda paylaşılan dilekçe taslağı, genel bir çerçeve çizmesi amacıyla hazırlanmış bir prototiptir. Her somut olayın (miras durumları, hisse oranları, taşınmazın imar durumu vb.) kendine has özellikleri bulunduğundan, dilekçenin davanın taraflarına ve taşınmazın niteliklerine göre özelleştirilmesi yasal bir zorunluluktur.
...... SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE
DAVACI: [Adınız Soyadınız] - (T.C. Kimlik No: ......)
Adres: [Açık Adresiniz]
VEKİLİ: Av. [Avukat Adı Soyadı] - [Baro Sicil No]
Adres: [Avukatlık Ofisi Adresi]
DAVALILAR:
- [Hissedar 1 Adı Soyadı] - (T.C. Kimlik No: ......)
Adres: [Adresi]
- [Hissedar 2 Adı Soyadı] - (T.C. Kimlik No: ......)
Adres: [Adresi]
(Dava konusu taşınmazda payı bulunan tüm hissedarlar/ortaklar veya ölen hissedar varsa mirasçılık belgesindeki tüm mirasçılar buraya tek tek yazılmalıdır.)
KONU: Mülkiyeti davacı ve davalılara ait olan, tapunun [İl, İlçe, Mahalle/Köy, Ada, Parsel] bilgilerinde kayıtlı taşınmaz üzerindeki ortaklığın (aynen taksimi, bu mümkün olmadığı takdirde satış yoluyla) giderilmesi talebimizden ibarettir.
HARCA ESAS DEĞER: [Taşınmazın bilinen asgari değeri veya vergi değeri yazılabilir]
AÇIKLAMALAR:
- Ortaklık İlişkisinin Kurulması:
Mülkiyeti davacı müvekkil ile davalılar adına kayıtlı bulunan [İl, İlçe, Mahalle, Ada, Parsel] bilgileri yazılı taşınmaz üzerinde taraflar [Paylı Mülkiyet / Miras Yoluyla Elbirliği Mülkiyeti] esasına göre ortaktır. Taşınmaza ilişkin güncel tapu kaydı dilekçemiz ekinde (Ek-1) mahkemenizin tetkikine sunulmuştur.
- Dava Öncesi Süreç ve Arabuluculuk Şartı:
Taraflar arasında ortaklığın rızaen giderilmesi amacıyla haricen görüşmeler yapılmış, ancak bir mutabakata varılamamıştır. Bunun üzerine, 7445 sayılı Kanun gereği zorunlu hale getirilen arabuluculuk mekanizması işletilmiş ve [Arabuluculuk Bürosu Adı] Bürosu’nun [Dosya No] sayılı dosyası üzerinden arabuluculuk süreci yürütülmüştür. Yapılan görüşmeler neticesinde taraflar anlaşamamış olup, anlaşmazlığa ilişkin Arabuluculuk Son Tutanağı (Ek-2) dilekçemize eklenmiştir.
- Giderme Yöntemi Talebi (Terditli Talep):
Dava konusu taşınmazın mevcut imar durumu, yüzölçümü ve niteliği dikkate alınarak öncelikle aynen taksim (fiilen bölüşme) suretiyle ortaklığın giderilmesini talep ediyoruz. Ancak mahkemenizce yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde taşınmazın aynen taksiminin fiilen veya hukuken mümkün olmadığının tespit edilmesi halinde, ortaklığın açık artırma yoluyla satış suretiyle giderilmesini ve satış bedelinin paydaşlara hisseleri oranında paylaştırılmasını talep etme zarureti doğmuştur.
- Yargılama Giderleri:
Ortaklığın giderilmesi davaları iki taraflı davalar olup, davanın kazananı veya kaybedeni bulunmamaktadır. Bu nedenle, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin taraflara payları oranında yükletilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ NEDENLER: TMK m. 698, 699 ve ilgili maddeleri, HMK, 7445 Sayılı Kanun ve ilgili yasal mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER:
- Tapu kayıtları ve imar durumu bilgileri,
- [Tarih] tarihli Arabuluculuk Son Anlaşmazlık Tutanağı (Aslı),
- Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) (Miras ortaklığı söz konusu ise),
- Keşif, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve ikamesi mümkün her türlü yasal delil.
NETİCE-İ TALEP:
Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
- Davamızın kabulü ile dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın aynen taksim yoluyla giderilmesine,
- Aynen taksimin mümkün olmaması halinde ortaklığın satış yoluyla giderilmesine,
- Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin taraflara hisseleri oranında yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla vekaleten talep ederiz. [Tarih: 16.07.2026]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyadı]
(İmza)
2. Davalı Taraf İçin Cevap Dilekçesi Rehberi
Ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi kendisine tebliğ edilen davalı paydaş, davanın açılmasına veya talep edilen giderme yöntemine karşı argümanlarını sunmak için cevap dilekçesi hazırlayabilir.
- Süre Sınırı: Cevap dilekçesi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkemeye sunulmalıdır. Sürenin kaçırılması halinde davalı, davacının iddialarını tamamen reddetmiş sayılır ancak ilk itirazları ve yeni delil sunma hakkını kaybedebilir.
- İçerik Stratejisi: Davalı hissedar, eğer satış istemiyorsa cevap dilekçesinde öncelikle taşınmazın aynen taksim edilmesini talep etmelidir. Eğer izale-i şuyu davasının açılmasını engelleyen bir durum (örneğin idame-i şuyu sözleşmesi, aile konutu şerhi veya uygun olmayan zaman) mevcutsa, bu savunmalar da mutlaka cevap dilekçesinde açıkça belirtilmelidir.
3. Dilekçe Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Unsurlar
Ortaklığın giderilmesi davasında yapılacak usuli hatalar, davanın yıllarca uzamasına veya usulden reddedilerek masrafların davanın açıldığı tarafa yüklenmesine yol açabilir. Bu nedenle dilekçe kurgulanırken şu noktalara azami dikkat gösterilmelidir:
A) Görevli ve Yetkili Mahkemenin Doğru Belirlenmesi
- Görevli Mahkeme: Taşınmazın değerine bakılmaksızın tüm izale-i şuyu davalarında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi'dir.
- Yetkili Mahkeme: Davaya konu olan mal bir taşınmaz ise yetkili mahkeme kesin yetki kuralı gereği taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Birden fazla taşınmaz varsa, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde davanın açılması yeterlidir.
B) Davalı Listesinde Eksiksiz Taraf Teşkili
Ortaklığın giderilmesi davasında taraf teşkili kamu düzenindendir. Tapu kaydında görünen tüm hissedarların davaya dahil edilmesi zorunludur. Hissedarlardan biri ölmüşse, o hissedarın veraset ilamı (mirasçılık belgesi) çıkarılarak tüm mirasçılarının davalı olarak eklenmesi gerekir. Tek bir ortağın dahi davaya dahil edilmemesi, mahkemenin karar vermesini engeller ve dava sürecini tıkar.
C) Arabuluculuk Son Tutanağının Eklenmesi (Dava Şartı)
1 Eylül 2023 tarihi itibarıyla arabuluculuk, bu davalarda bir dava şartı (açılış ön koşulu) haline gelmiştir. Arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dava dilekçesine eklenmelidir. Dilekçeye eklenmemesi durumunda mahkeme, tamamlanması için 1 haftalık kesin süre verir; bu süre içinde de sunulmazsa dava usulden reddedilir.
D) Basit Yargılama Usulü ve Delillerin Sunulması
Ortaklığın giderilmesi davaları basit yargılama usulüne tabidir. Bu usul gereğince, taraflar iddia ve savunmalarını destekleyen tüm delillerini (mirasçılık belgeleri, özel sözleşmeler vb.) dilekçeleriyle birlikte sunmak zorundadır. Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra mahkemeye yeni delil sunulması veya taleplerin genişletilmesi (istisnai haller dışında) mümkün değildir.
Sonuç
Ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi, davanın seyrini doğrudan çizen hukuki bir metindir. Yanlış yetkili mahkemenin seçilmesi, eksik taraf gösterilmesi veya arabuluculuk sürecinin bypass edilmesi gibi hatalar süreci çıkmaza sokar. Hak kaybı yaşamamak ve mülkünüzün değerinde paylaştırılmasını sağlamak adına dilekçe hazırlama ve yargılama aşamalarında gayrimenkul hukuku uzmanı bir avukatla iş birliği yapmanız en sağlıklı yaklaşım olacaktır.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar